Đi Tà Đùng khi không tự lái: xe ghép, xe tiện chuyến, xe riêng có tài xế

Không tự lái mà vẫn muốn đi thẳng tới chỗ ở ở Tà Đùng, bạn có ba lựa chọn ngoài xe khách: xe ghép (đi chung xe với khách khác, chia ghế), xe tiện chuyến (xe đang chạy hướng đó nhận thêm khách), và xe riêng có tài xế (thuê cả xe cho nhóm mình). Xe ghép và xe tiện chuyến hợp với người đi một mình hay hai người; xe riêng hợp với nhóm ba bốn người hoặc có người lớn tuổi, trẻ nhỏ.

Lợi thế chung của ba cách này so với xe khách là đi tới tận nơi, không phải lo chặng cuối từ quốc lộ vào hồ. Đổi lại, phải tự tìm và đánh giá người chở, vì đây thường là xe tư nhân hoặc dịch vụ nhỏ, không có bến bãi. Bài này so sánh các cách, chỉ cách đặt, những câu cần hỏi, và các nguyên tắc an toàn khi đi cùng người lạ. Không có giá hay tên nhà xe ở đây.

Thuê xe 7 chỗ, 16 chỗ theo hợp đồng cho đoàn đông là chuyện khác, với giấy tờ và cách chọn riêng; bài này dành cho khách lẻ và nhóm nhỏ.

So sánh nhanh bốn cách đi không tự lái

Bảng dưới đặt xe khách cạnh ba cách còn lại để bạn chọn theo hoàn cảnh:

Với người đi một mình lần đầu, xe khách kết hợp người đón của nơi ở vẫn là cách dễ kiểm soát nhất. Xe ghép tiện hơn nhưng phụ thuộc vào việc bạn tìm được tài xế đáng tin.

Xe ghép hoạt động thế nào

Xe ghép là xe bốn hoặc bảy chỗ chạy một tuyến quen, tài xế nhận khách lẻ cho đủ ghế rồi chạy. Trên các tuyến từ TP.HCM lên Tây Nguyên có nhiều xe ghép, thường được tìm qua người quen giới thiệu, qua các nhóm trên mạng xã hội, hoặc qua chính nơi ở. Nhiều homestay, villa quanh hồ có quen một vài tài xế chạy tuyến và có thể giới thiệu.

Giờ chạy của xe ghép thường không cố định tuyệt đối: tài xế đi đón từng khách ở các điểm trong thành phố, nên giờ xuất phát thực tế có thể trễ so với giờ hẹn. Khi tới nơi, tài xế cũng thả từng khách, có thể bạn là người cuối cùng. Hỏi trước thứ tự đón trả để tính giờ tới.

Một điều cần biết: xe ghép đi Tây Nguyên từ TP.HCM có thể đi các tuyến khác nhau, và không phải xe nào cũng đi ngang vùng Tà Đùng. Nói rõ điểm đến là xã Tà Đùng (Lâm Đồng, thuộc Đắk Glong cũ), gửi vị trí chỗ ở, và xác nhận tài xế đồng ý đi vào tận nơi hay chỉ thả ở quốc lộ.

Với hướng ngược lại, từ Đà Lạt hay Buôn Ma Thuột, xe ghép đi Tà Đùng ít hơn tuyến từ TP.HCM vì quãng đường ngắn và ít khách. Ở đó, thuê xe riêng một chiều hoặc đi xe khách tới Di Linh, Gia Nghĩa rồi nhờ đón thường dễ thu xếp hơn. Hỏi nơi ở trước: nhiều chủ nhà biết tài xế nào đang chạy tuyến nào trong tuần bạn đi.

Những câu nên hỏi trước khi đặt xe ghép hoặc xe riêng

Hỏi qua tin nhắn để có ghi lại, và dựa vào cách trả lời để đánh giá người chở:

• Xe gì, mấy chỗ, biển số. Biển số gửi trước giúp bạn nhận đúng xe khi đón và để người thân biết.
• Đi đường nào, có vào tận chỗ ở không. Nếu đường vào có đoạn đất dốc, xe con có vào được không.
• Đón ở đâu, giờ nào, ai đón trước. Với xe ghép, hỏi dự kiến thời gian đi đón vòng quanh thành phố.
• Bao nhiêu khách đi cùng và có chở hàng không. Xe vừa chở người vừa chở hàng có thể dừng nhiều lần.
• Dừng nghỉ mấy lần, ở đâu. Quan trọng với người say xe, trẻ nhỏ.
• Chi phí trọn gói gồm những gì, trả khi nào. Tránh chuyển toàn bộ tiền trước cho người chưa từng gặp.
• Tài xế đã chạy tuyến Tà Đùng chưa. Người quen đường đồi và biết đường vào hồ là khác biệt lớn.

Một tài xế làm ăn đàng hoàng thường trả lời rõ, không ngại cho biển số và lộ trình. Trả lời mập mờ, đòi chuyển trước toàn bộ, đổi xe vào phút chót mà không báo là những tín hiệu nên tìm người khác.

Giữ an toàn khi đi xe cùng người lạ

Chia sẻ hành trình. Gửi biển số, tên tài xế, giờ xuất phát cho người thân. Bật chia sẻ vị trí trực tiếp trong suốt chuyến. Thói quen này không làm mất lòng ai và giúp người thân yên tâm.

Ngồi ở chỗ mình thấy thoải mái. Nếu đi một mình, chọn ghế mà bạn thấy an toàn nhất, giữ túi nhỏ có giấy tờ, điện thoại, tiền bên người, không để hết trong cốp.

Để ý cách lái. Tài xế chạy quá nhanh, vượt ẩu ở đèo, dùng điện thoại khi lái, có dấu hiệu buồn ngủ: bạn có quyền đề nghị chạy chậm lại hoặc dừng nghỉ. Nhiều khách ngại nói, nhưng an toàn là chuyện của mọi người trên xe.

Rượu bia là ranh giới cứng. Nếu tài xế uống rượu bia trong bữa trưa giữa đường, đừng tiếp tục đi cùng. Pháp luật cấm điều khiển xe khi có nồng độ cồn, và quốc lộ 28 không phải nơi để thử may rủi.

Có phương án rời xe. Biết điểm dừng có thể đón xe khác, như các thị trấn trên quốc lộ 14, Gia Nghĩa hay Di Linh, để rời xe nếu thấy không ổn.

Xe riêng có tài xế cho nhóm nhỏ: khi nào đáng

Nhóm ba bốn người, chia chi phí một xe riêng có thể không chênh nhiều so với từng người đi xe khách cộng chặng cuối, mà đỡ được cả việc đổi xe, chờ đón, xách đồ. Với nhóm có ông bà, trẻ nhỏ, người say xe, lợi ích còn rõ hơn: dừng khi cần, xe đi thẳng tới chỗ ở, đồ đạc không phải chuyển qua lại.

Thuê xe riêng có hai kiểu: xe đưa một chiều rồi về, hoặc xe đi cùng đoàn suốt chuyến. Kiểu một chiều hợp khi bạn ở yên tại một chỗ quanh hồ; kiểu đi cùng hợp khi muốn ghé nhiều nơi trong vùng hoặc ghép sang Đà Lạt, Buôn Ma Thuột. Với kiểu đi cùng, thoả thuận rõ chỗ ngủ, bữa ăn của tài xế, giờ làm việc trong ngày và các quãng ngoài lộ trình chính.

Một điểm nhỏ mà quan trọng: hỏi xe có đi được đường vào chỗ ở của bạn không. Nhiều nơi ở quanh hồ nằm trên đồi, đường lên có dốc hoặc đoạn đất. Xe con gầm thấp có thể phải đỗ dưới chân dốc, cả nhóm xách đồ đi bộ lên. Gửi tài xế vị trí chỗ ở và hỏi chủ nhà trước, để không bị bất ngờ.

Hành lý và đồ đạc khi đi xe chung

Xe ghép bảy chỗ đủ khách thì cốp xe không còn nhiều chỗ. Mỗi người một ba lô vừa và một túi nhỏ là hợp lý; vali cỡ lớn, lều trại, thùng đá nên báo trước để tài xế tính chỗ, có khi phải trả thêm hoặc không nhận. Xe đón nhiều khách ở nhiều điểm, hành lý của bạn có thể bị xếp chồng và lấy ra lấy vào nhiều lần, nên đồ dễ vỡ để trong túi xách tay.

Đồ ăn có mùi mạnh, như sầu riêng, mắm, hải sản khô, nên hỏi ý tài xế và những người đi cùng. Nhiều xe không nhận sầu riêng trong khoang khách, và đây là chuyện lịch sự trên xe chung chứ không riêng gì quy định.

Túi nhỏ bên người nên có giấy tờ, tiền mặt, điện thoại và sạc, thuốc say xe nếu bạn hay say, một chai nước, áo khoác. Khi xe dừng nghỉ, đừng để túi nhỏ trên ghế rồi đi xa. Khi xuống xe, đếm lại đồ của mình trong cốp trước khi xe chạy đi, vì xe còn chở khách khác tiếp tục hành trình.

Chuyến về: đặt sớm hơn chuyến đi

Nhiều khách đi Tà Đùng bằng xe ghép hoặc xe riêng chỉ lo chuyến đi, còn chuyến về để "tới đó tính". Cách nghĩ này dễ làm bạn kẹt lại ở hồ. Vùng hồ ít xe ghép xuất phát hơn thành phố, và cuối tuần, ngày lễ, khách về cùng lúc đông. Đặt chuyến về ngay khi chốt chuyến đi, hoặc nhờ chính tài xế chiều đi đón chiều về. Tài xế đã đưa bạn lên thì biết đường vào chỗ ở, đỡ cho bạn một lần giải thích và một lần lạc đường.

Hẹn giờ đón về cụ thể, kèm thời gian chờ tối đa, và phương án dự phòng nếu xe không tới: ra Gia Nghĩa hoặc Di Linh bắt xe khách, nhờ nơi ở đưa ra quốc lộ. Gửi cho tài xế vị trí chính xác chỗ đón, và báo nếu đường lên chỗ ở khó cho xe con, để hẹn đón ở điểm dễ hơn.

Chuyến về rơi vào buổi chiều Chủ nhật thường đông và chậm khi gần tới TP.HCM. Nếu không bắt buộc, về sớm hơn một buổi hoặc về sáng thứ Hai giúp chuyến đi nhẹ hơn. Người đi xe ghép về ban đêm nên ước lượng giờ tới thành phố và có cách về nhà từ điểm thả cuối.

Xe tiện chuyến và nhờ người quen: linh hoạt nhưng khó đoán

Xe tiện chuyến là xe đang có việc chạy hướng Tà Đùng, như xe chở hàng, xe đưa khách khác, xe của người quen, nhận thêm một hai khách. Ở vùng có nhiều người làm nông và buôn bán qua lại giữa TP.HCM và Tây Nguyên, đây là cách đi khá phổ biến của người địa phương. Với khách du lịch, nó có thể tiện nếu nơi ở giới thiệu, nhưng khó hẹn trước và giờ giấc phụ thuộc hoàn toàn vào việc của tài xế.

Nếu đi xe tiện chuyến, áp dụng cùng các nguyên tắc an toàn như xe ghép: biết biển số, chia sẻ vị trí, giữ giấy tờ bên người. Thoả thuận rõ chi phí ngay từ đầu, kể cả khi tài xế nói "đi chung cho vui". Đừng đặt toàn bộ kế hoạch vào một chuyến xe tiện đường mà không có phương án dự phòng, nhất là chuyến về khi bạn phải về đúng ngày đi làm.

Nhờ người quen đi cùng hay cho đi nhờ cũng là cách nhiều người dùng. Khi đó, cách cư xử đúng là góp tiền xăng, phí cầu đường, bữa ăn dọc đường, dù người lái có từ chối lúc đầu; và tôn trọng lịch của họ thay vì kéo thêm những điểm ghé ngoài dự tính. Một chuyến đi nhờ suôn sẻ là chuyến cả hai bên đều muốn đi chung lần nữa.

Câu hỏi thường gặp

Có xe ghép từ Sài Gòn đi Tà Đùng không?

Có những xe ghép chạy tuyến TP.HCM lên Tây Nguyên, một số nhận đi vùng Tà Đùng. Thường tìm qua nơi ở, người quen hoặc các nhóm trên mạng xã hội. Nói rõ điểm đến là xã Tà Đùng, Lâm Đồng (Đắk Glong cũ), gửi vị trí chỗ ở và hỏi tài xế có vào tận nơi không.

Đi xe ghép có an toàn không?

Có thể an toàn nếu bạn chọn người chở cẩn thận: hỏi biển số, lộ trình, đánh giá cách trả lời, chia sẻ vị trí với người thân, giữ giấy tờ bên người. Tài xế lái ẩu hoặc uống rượu bia thì đề nghị dừng và rời xe ở điểm có thể đón xe khác.

Đi một mình lên Tà Đùng nên đi xe gì?

Xe khách tới Gia Nghĩa hoặc điểm dọc quốc lộ 28 rồi nhờ nơi ở đón là cách dễ kiểm soát nhất. Xe ghép tiện hơn vì tới tận nơi, nhưng cần tìm tài xế đáng tin. Tránh đi xe tiện chuyến không quen biết nếu không có ai giới thiệu.

Nhóm 3–4 người nên đi xe khách hay thuê xe riêng có tài xế?

Tính tổng chi phí của từng người đi xe khách cộng chặng cuối, rồi so với chi phí một xe riêng chia đều. Nhiều khi chênh lệch không lớn mà xe riêng đỡ việc đổi xe, chờ đón và xách đồ. Có người lớn tuổi hay trẻ nhỏ thì xe riêng thường đáng hơn.

Thuê xe riêng có tài xế đi Tà Đùng cần thoả thuận gì?

Thoả thuận lộ trình, giờ đón, đi một chiều hay đi cùng cả chuyến, chi phí trọn gói gồm những gì, chỗ ngủ và bữa ăn của tài xế nếu ở lại, các quãng ngoài lộ trình, và xe có vào được đường tới chỗ ở không. Ghi lại bằng tin nhắn.