Ra một đảo nhỏ trên hồ Tà Đùng để cắm trại là việc làm được, nhưng không phải tự ý: phần lớn đảo có người sử dụng hoặc quản lý, bạn cần thuyền đưa đón đã hẹn giờ rõ ràng, áo phao cho mọi người, và phải chấp nhận rằng một khi thuyền đi, bạn bị "kẹt" trên đảo cho tới giờ đón. Cách dễ nhất là đi qua chủ thuyền, nhà nghỉ hoặc đơn vị trải nghiệm đã quen đưa khách ra đảo.
Các đảo trên hồ là đỉnh của những quả đồi cũ khi lòng hồ thủy điện Đồng Nai 3 tích nước. Nhìn từ bờ, chúng gần và hiền; ra tới nơi mới thấy bờ đảo dốc, đất đỏ trơn, ít chỗ phẳng. Bài này giúp bạn đánh giá có nên ra đảo không, thoả thuận với chủ thuyền ra sao, chèo kayak hay ván từ bờ ra đảo cần lưu ý gì, và những tình huống phải tính trước khi ngủ một đêm giữa hồ.
Đảo trên hồ Tà Đùng là đảo kiểu gì
Khi hồ tích nước, phần đất thấp bị ngập, còn các đỉnh đồi nhô lên thành đảo. Vì vậy mỗi đảo là một quả đồi thu nhỏ: sườn dốc chạy xuống nước, đỉnh có thể là cỏ, cây bụi hoặc cây trồng từ trước. Có đảo rộng, có người canh tác hoặc làm chỗ đón khách; có đảo chỉ là mỏm đất nhỏ vài cây.
Điều đó dẫn tới hai hệ quả cho người cắm trại. Thứ nhất, đảo không phải đất vô chủ: có thể có người sử dụng, đang trồng cây, nuôi thả, hoặc thuộc diện quản lý của chủ hồ, của địa phương. Thứ hai, địa hình trên đảo thường dốc và chỗ phẳng đủ dựng lều rất ít; bờ đảo khi nước rút là một dải đất bùn trơn.
Mực nước hồ thay đổi theo mùa và theo vận hành của nhà máy thủy điện. Mùa nước cao, nhiều đảo nhỏ chỉ còn ngọn; mùa nước thấp, đảo to ra, có khi nối với nhau hoặc nối vào bờ bằng một dải đất. Một chỗ cắm trại ai đó giới thiệu từ mùa trước có thể không còn như cũ. Hỏi chủ thuyền về tình trạng đảo ở thời điểm bạn đi.
Cũng nên hiểu rằng hồ trước hết là hồ chứa phục vụ phát điện và điều tiết nước, sau đó mới là cảnh đẹp cho du khách. Hoạt động trên mặt hồ có thể chịu những quy định riêng của đơn vị quản lý hồ và chính quyền địa phương. Những người chạy thuyền lâu năm trong vùng thường nắm các quy định này rõ nhất.
Thoả thuận với chủ thuyền: những điều phải nói rõ
Chủ thuyền ở bến là người quan trọng nhất của chuyến cắm trại trên đảo, vì họ là đường về duy nhất của bạn. Trước khi lên thuyền, thống nhất rõ:
- Đảo nào, có được phép cắm trại không. Hỏi đảo đó của ai, đã có khách cắm trại chưa, chủ đảo có đồng ý không.
- Giờ đón chính xác và giờ đón dự phòng nếu thời tiết xấu. Ví dụ: đón lúc sáng mai, nếu chiều nay có dông lớn thì đón sớm.
- Cách liên lạc: trên đảo có sóng điện thoại không, nếu không thì báo hiệu bằng cách nào. Đừng giả định là có sóng.
- Số áo phao trên thuyền và có để lại áo phao trên đảo cho nhóm không.
- Sức chở của thuyền: số người và đồ đạc. Đừng chất quá tải để đi một chuyến cho nhanh.
- Chi phí và cách trả, gồm cả chuyện đón sớm bất thường.
Lưu số chủ thuyền vào máy, gửi tên đảo và giờ đón cho một người thân ở bờ hoặc ở nhà. Nếu tới giờ mà thuyền không đến, người thân biết phải gọi ai.
Áo phao và an toàn trên mặt hồ
Hồ thủy điện khác bãi biển ở chỗ bờ dốc, nước sâu ngay sát bờ, đáy có thể còn gốc cây, và nước ở lớp dưới lạnh hơn bạn nghĩ. Một vài nguyên tắc không có ngoại lệ:
- Mặc áo phao cài khoá mỗi khi ở trên thuyền, kayak, ván chèo, kể cả người bơi giỏi. Áo phao để dưới sàn thuyền không cứu được ai.
- Trẻ em mặc áo phao đúng cỡ, có dây giữa hai chân nếu là loại cho trẻ nhỏ.
- Không bơi ra xa từ đảo, không nhảy từ mỏm cao xuống nước vì không biết dưới đó có gì.
- Không uống rượu bia trước và trong lúc ở trên mặt nước.
- Rời mặt nước ngay khi thấy mây đen, gió đổi chiều, nghe sấm.
- Không đi thuyền vào ban đêm nếu không thật cần thiết.
Bờ đảo ở đây là sườn đồi cũ chìm dưới nước, nên chỉ cần lội ra vài bước là có thể hụt chân xuống chỗ sâu quá đầu, không có bãi thoải như bờ biển. Với người cắm trại trên đảo, quy tắc đơn giản nhất là coi mặt nước quanh đảo như vùng nguy hiểm, chỉ xuống nước khi có áo phao và có người trên bờ trông, kể cả lúc chỉ định rửa chân hay lấy nước.
Chèo kayak hoặc ván từ bờ ra đảo: khi nào được, khi nào không
Một số người muốn tự chèo kayak hay ván đứng ra đảo, mang theo lều. Ý tưởng này đẹp nhưng cần tỉnh táo. Khoảng cách từ bờ ra đảo nhìn bằng mắt thường ngắn hơn thực tế, vì mặt nước rộng làm mất cảm giác khoảng cách. Gió trên hồ có thể nổi lên nhanh vào buổi chiều, tạo sóng nhỏ đủ làm kayak chở đồ nặng chao đảo và làm người chèo ván mất thăng bằng.
Chỉ nên tự chèo ra đảo khi: bạn đã quen chèo, đảo ở gần, trời lặng gió, đi vào buổi sáng, có ít nhất hai người, mọi người mặc áo phao, và đồ đạc được buộc chặt, bọc kín nước. Ngay cả khi đủ điều kiện, nên có thuyền máy trong vùng biết bạn đang ở đâu.
Không nên tự chèo khi: gió đã lên, mặt hồ có sóng bạc đầu nhỏ, trời chiều sắp tối, có dông, hoặc bạn chưa từng lật kayak và tự leo lên lại. Kayak chở đồ cắm trại nặng và dễ lật hơn kayak trống; ván đứng chở lều thì gần như không nên.
Phương án hợp lý cho đa số là đi thuyền máy ra đảo, mang theo kayak hoặc ván nếu chủ thuyền có, và chỉ chèo quanh đảo vào buổi sáng khi trời lặng. Việc chèo SUP, kayak cho người mới, kỹ thuật chèo và chọn giờ chèo có hướng dẫn riêng; ở đây chỉ nhấn vào chuyện chèo khi có lều và đồ trên thuyền.
Đảo hay bờ: so sánh trước khi quyết định
Cắm trại trên đảo không phải lúc nào cũng hay hơn cắm trại trên bờ. Bảng dưới giúp bạn cân nhắc:
| Tiêu chí | Cắm trại trên đảo | Cắm trại trên bờ, đồi ven hồ |
|---|---|---|
| Cảm giác riêng tư | Rất cao, gần như chỉ có nhóm bạn | Tuỳ chỗ, có thể có người xung quanh |
| Đi lại | Phụ thuộc hoàn toàn vào thuyền | Tự chủ bằng xe máy, ô tô, đi bộ |
| Khi thời tiết xấu | Khó rời đảo, chỗ trú thường không có | Dễ vào nhà, vào xe trú |
| Khi có người ốm, bị thương | Phải chờ thuyền mới đưa đi được | Đưa đi nhanh hơn |
| Nước, vệ sinh | Phải mang tất cả, mang hết rác về | Có thể dùng hạ tầng của chủ đất |
| Hợp với ai | Nhóm nhỏ quen cắm trại, khoẻ mạnh, trời ổn định | Hầu hết mọi người, gia đình có trẻ |
Nếu nhóm có trẻ nhỏ, người lớn tuổi, người có bệnh nền hoặc người không biết bơi, cắm trại trên bờ với tầm nhìn ra hồ là lựa chọn an toàn hơn nhiều. Bạn có thể ra đảo chơi ban ngày rồi quay về ngủ trên bờ.
Mang gì ra đảo: nguyên tắc "không quay lại lấy được"
Nước uống dư. Không có tiệm, không có giếng. Tính dư so với nhu cầu, vì nếu thuyền đón trễ vài giờ bạn vẫn cần nước.
Đồ ăn không cần giữ lạnh. Thùng đá nặng và khó mang lên dốc đảo. Chọn đồ khô, đồ hộp, trái cây; nấu bằng bếp gas mini.
Túi kín nước cho mọi thứ. Đồ có thể ướt khi lên xuống thuyền. Điện thoại, giấy tờ, túi ngủ, quần áo ngủ để trong túi kín.
Đèn và sạc dự phòng. Trên đảo không có điện. Đèn đội đầu cho mỗi người, đèn lều chung, sạc dự phòng đầy.
Túi sơ cứu và thuốc cá nhân. Thời gian để được đưa vào bờ dài hơn trên đất liền; mang thuốc cá nhân đủ dùng và túi sơ cứu cơ bản.
Túi rác lớn, xẻng nhỏ, giấy vệ sinh. Trên đảo không có nhà vệ sinh. Mang hết rác về, hỏi chủ thuyền chỗ đổ rác ở bờ.
Những tình huống cần tính trước khi ngủ đêm trên đảo
Dông đến lúc chiều tối là tình huống hay gặp nhất trong mùa mưa. Trên đảo nhỏ thường không có chỗ trú kiên cố, nên khi có sấm sét, hãy rời đỉnh đảo và chỗ trống, tránh cây đơn độc, ngồi thấp ở chỗ trũng vừa phải, cách xa mép nước. Cách tốt hơn là không cắm trại trên đảo vào những ngày dự báo có dông mạnh, hoặc thoả thuận với chủ thuyền đón sớm khi trời chuyển xấu.
Người bị ốm, bị thương trong đêm là tình huống thứ hai. Không thể tự rời đảo, bạn cần gọi chủ thuyền; nếu đảo không có sóng, việc này có thể rất khó. Đây là lý do nhóm cần có người biết sơ cứu cơ bản, túi sơ cứu đủ dùng, và chủ thuyền phải biết chính xác bạn ở đảo nào.
Thuyền đến trễ hoặc không đến là tình huống thứ ba. Giữ đủ nước và đồ ăn cho thêm một bữa, giữ điện thoại có pin, và đừng tự bơi vào bờ dù bờ trông gần. Khoảng cách trên mặt nước đánh lừa mắt, và bơi trong nước hồ lạnh, có gốc cây ngầm là việc nguy hiểm. Chờ ở chỗ dễ thấy trên bờ đảo, vẫy đồ sáng màu khi thấy thuyền đi ngang.
Dựng lều trên đảo: gió bốn phía và bến thuyền
Trên bờ, bạn có thể chọn chỗ khuất sau một hàng cây hay một quả đồi. Trên đảo nhỏ, gió có thể đến từ mọi phía vì xung quanh toàn mặt nước, không có gì chắn. Gió trên hồ lớn còn đổi hướng giữa ngày và đêm. Vì vậy, lều trên đảo cần được néo đủ dây ở mọi phía ngay từ đầu, cọc đóng sâu, và nên chọn lều dáng thấp chịu gió tốt hơn là lều cao, rộng.
Chỗ dựng lều tốt nhất trên đảo thường là một bậc đất phẳng ở lưng chừng, không phải đỉnh trống và không phải sát bờ. Đỉnh đảo hứng gió và sét; sát bờ thì ẩm, nhiều muỗi, đất bùn trơn và có thể bị ảnh hưởng khi mực nước thay đổi. Nếu đảo có cây, tránh dựng dưới cây khô hoặc cây đứng một mình.
Ghi nhớ chỗ thuyền cập bến khi bạn đến, vì đó là chỗ thuyền sẽ đón. Bến tạm trên đảo thường chỉ là một đoạn bờ thoải; trong đêm, nếu mực nước hoặc sóng thay đổi, chỗ đó có thể khác đi chút ít. Đặt một vật sáng màu hoặc đèn nhỏ ở lối từ lều xuống bến. Đừng để đồ đạc sát mép nước qua đêm: sóng do thuyền chạy ngang, gió đêm có thể làm đồ trôi hoặc ướt.
Cuối cùng, hãy chụp vài tấm ảnh hòn đảo từ trên thuyền khi đến, gửi cho người thân cùng với giờ đón. Trên một mặt hồ có rất nhiều đảo trông gần giống nhau, mô tả "đảo có cây to ở giữa" không giúp được ai tìm bạn.
Câu hỏi thường gặp
Có được tự ý ra đảo trên hồ Tà Đùng cắm trại không?
Không nên. Nhiều đảo có người sử dụng hoặc quản lý, và bạn cần thuyền đưa đón. Hãy đi qua chủ thuyền, nhà nghỉ hoặc đơn vị trải nghiệm quen đưa khách ra đảo, hỏi rõ đảo đó có được phép cắm trại không trước khi đi.
Thuê thuyền ra đảo ở Tà Đùng như thế nào?
Thường thuê qua các bến thuyền ven hồ, chủ nhà nghỉ hoặc đơn vị trải nghiệm trong vùng. Thoả thuận rõ đảo nào, giờ đón chính và giờ đón dự phòng, số áo phao, sức chở, cách liên lạc và chi phí. Lưu số chủ thuyền và báo cho người thân.
Có thể chèo kayak ra đảo cắm trại không?
Chỉ khi bạn đã quen chèo, đảo gần, trời lặng gió, đi buổi sáng, có ít nhất hai người mặc áo phao và đồ được buộc chặt. Kayak chở đồ nặng dễ lật hơn. Với đa số người, đi thuyền máy ra đảo rồi chèo quanh đảo buổi sáng là an toàn hơn.
Trên đảo hồ Tà Đùng có sóng điện thoại không?
Tuỳ từng đảo và nhà mạng; có đảo có sóng, có đảo chập chờn hoặc không có. Đừng giả định là có; hỏi chủ thuyền trước, thống nhất cách báo hiệu dự phòng và giờ đón cố định.
Mang trẻ nhỏ ra đảo cắm trại có nên không?
Nên cân nhắc kỹ. Trên đảo không có chỗ trú kiên cố, nước sâu sát bờ, và khi có chuyện phải chờ thuyền mới đưa vào bờ được. Với gia đình có trẻ nhỏ, ra đảo chơi ban ngày rồi về ngủ trên bờ là lựa chọn an toàn hơn.
Thuyền đến đón trễ thì nên làm gì?
Giữ bình tĩnh, giữ nước, đồ ăn và pin điện thoại. Thử liên lạc chủ thuyền hoặc người thân ở bờ. Không tự bơi vào bờ dù trông gần, vì khoảng cách trên mặt nước đánh lừa mắt và nước hồ sâu, lạnh.