Mùa mưa vẫn cắm trại ở Tà Đùng được, và có những cái hay riêng: đồi xanh nhất năm, mây vờn mặt hồ, ít khách hơn. Nhưng đó là chuyến đi cho người đã chuẩn bị kỹ: biết mưa vùng cao nguyên thường dồn vào buổi chiều và tối, có lều chống nước thật sự, có chỗ trú kiên cố gần lều, và sẵn sàng đổi kế hoạch khi đường đất đỏ trơn hay dự báo có mưa lớn kéo dài.
Với người mới cắm trại, gia đình có trẻ nhỏ hay người đi xe máy chưa quen đường đèo, mùa mưa nên chọn khu cắm trại có người quản lý, có nhà chung để trú, hoặc ngủ trong nhà và chỉ dựng lều chơi ban ngày. Bài này giải thích mưa ở đây thường diễn ra thế nào, những rủi ro thật của mùa mưa đối với người ngủ lều, và cách chuẩn bị để một đêm mưa vẫn là một đêm dễ chịu.
Mùa mưa ở vùng hồ Tà Đùng thường diễn ra thế nào
Tà Đùng nằm ở vùng cao nguyên phía nam Tây Nguyên, nơi khí hậu chia thành hai mùa khá rõ: mùa mưa và mùa khô. Mùa mưa thường kéo dài từ khoảng tháng 5 tới tháng 10, có năm sang cả tháng 11; mùa khô từ cuối năm tới khoảng tháng 4 năm sau. Những đợt mưa dầm, nặng hạt nhất thường rơi vào nửa sau mùa mưa. Ranh giới giữa hai mùa xê dịch theo từng năm, nên đừng lấy tháng làm mốc tuyệt đối; hãy xem dự báo của cơ quan khí tượng cho khu vực Lâm Đồng trước mỗi chuyến.
Trong mùa mưa, kiểu thời tiết hay gặp là sáng nắng hoặc nhiều mây, trưa oi, chiều kéo mây đen và đổ mưa dông, có khi kèm sấm sét, rồi tạnh vào buổi tối. Cũng có những đợt mưa dầm kéo dài nhiều ngày khi có hình thế thời tiết lớn ảnh hưởng tới miền Nam và Tây Nguyên. Hai kiểu mưa này đòi hỏi cách ứng xử khác nhau: mưa dông chiều thì tránh được bằng cách sắp xếp giờ giấc; mưa dầm nhiều ngày thì nên đổi kế hoạch.
Mưa làm hồ đẹp theo cách riêng. Mặt nước đầy hơn, đồi phủ xanh, sau mưa không khí trong và mây thấp bò qua các đảo nhỏ. Nhiều người chụp ảnh thích chính những buổi sáng sau đêm mưa. Đổi lại, bạn phải chấp nhận ẩm ướt, côn trùng nhiều hơn và đường đi khó hơn.
Những rủi ro thật của mùa mưa với người ngủ lều
Bảng dưới liệt kê các rủi ro chính, mức độ thường gặp và cách giảm thiểu. Mục đích là để bạn quyết định đi hay không với đầy đủ thông tin, không phải để hù doạ:
| Rủi ro | Vì sao xảy ra ở Tà Đùng | Cách giảm thiểu |
|---|---|---|
| Dông sét buổi chiều | Đồi trống, mặt hồ rộng, cây đơn độc | Dựng lều xa đỉnh đồi và cây đơn độc; biết trước chỗ trú kiên cố; rời mặt nước khi nghe sấm |
| Đường đất đỏ trơn, lầy | Đất bazan ướt rất trơn, bám bánh xe | Vào bãi trước buổi chiều; hỏi chủ đất về đoạn đường; không cố chạy khi đường đang ngập bùn |
| Nước chảy qua chỗ dựng lều | Sườn đồi dốc, mưa lớn dồn thành dòng | Tránh rãnh, chỗ trũng; dựng trên chỗ hơi gồ có cỏ |
| Sạt đất ở taluy, mép đường | Đất mới đào ngấm nước | Không dựng lều, đỗ xe sát chân hay mép taluy |
| Ẩm, lạnh về đêm | Mưa xong nhiệt độ giảm, đồ ướt mất ấm | Giữ bộ đồ ngủ khô trong túi kín; túi ngủ đủ ấm |
| Côn trùng, vắt | Cỏ ẩm, đường mòn rậm | Thuốc chống côn trùng; quần dài, tất cao khi đi đường mòn |
Trong các rủi ro trên, sét và đường trơn là hai thứ cần coi trọng nhất. Những thứ còn lại làm chuyến đi kém thoải mái; hai thứ này có thể làm người bị thương.
Lều và bạt: dựng sao cho một đêm mưa vẫn khô
Lều tốt chưa đủ, phải dựng đúng. Đây là cách dựng cho đêm có khả năng mưa:
- Căng bạt mái lớn trước, dựng lều sau. Bạt căng giữa hai cây hoặc hai cột, nghiêng về một phía để nước chảy ra xa lều. Bạt cho bạn chỗ khô để nấu ăn, ngồi chơi và gấp đồ.
- Lót tấm bạt dưới sàn lều nhỏ hơn sàn lều một chút. Nếu tấm lót thò ra ngoài, nó sẽ hứng nước mưa và dẫn thẳng vào dưới lều.
- Căng bạt ngoài của lều thật căng, không để chạm lớp lều trong. Kiểm tra các góc, kéo dây néo đều.
- Đóng cửa lều về hướng khuất gió mưa và để hở lỗ thông hơi để hơi nước bên trong thoát ra.
- Cất mọi thứ vào lều hoặc dưới bạt trước khi trời tối: giày, ghế, nồi, củi. Mưa đêm đến bất ngờ, đi gom đồ trong bóng tối là lúc dễ trượt ngã.
- Đặt túi ngủ, quần áo ngủ ở giữa lều, không sát vách, để nếu vách thấm nước thì đồ quan trọng vẫn khô.
Trước chuyến đi, dựng thử lều ở nhà và tưới nước lên bằng vòi tưới cây vài phút. Bạn sẽ biết ngay đường may nào thấm, khoá kéo nào hở, khi còn kịp sửa hay đổi lều.
Đường vào bãi cắm trại khi trời mưa: tính giờ và biết lúc dừng
Phần khó nhất của mùa mưa ở Tà Đùng thường không phải là đêm ngủ lều mà là đoạn đường từ trục chính vào bãi. Nhiều bãi cắm trại, vườn nhà dân nằm cuối những con đường đất đỏ dốc. Khi khô, xe máy và ô tô gầm cao đi được dễ dàng; khi vừa mưa xong, mặt đất trơn, bánh xe bám bùn, xe máy rất dễ đổ và ô tô gầm thấp có thể sa lầy.
Cách đơn giản nhất là tính giờ: cố tới bãi trước giữa buổi chiều, trước khi mưa dông thường đổ. Sáng hôm sau, đợi nắng lên làm khô mặt đường một chút rồi mới ra. Nếu đêm qua mưa lớn, hỏi chủ đất xem đoạn đường ra có đi được không, có cần đẩy xe qua đoạn nào không.
Khi đang đi mà gặp đoạn đường bùn đỏ dài, dốc, không rõ phía trước ra sao, hãy dừng lại. Đi bộ lên xem trước, hoặc quay lại tìm đường khác. Cố vượt một đoạn dốc trơn để rồi đổ xe giữa dốc là cách nhanh nhất để biến chuyến đi thành chuyện cứu hộ. Người đi xe máy nên giảm tốc từ sớm, tránh phanh gấp bánh trước, giữ khoảng cách xa với xe phía trước.
Với ô tô, xe gầm cao có lợi thế rõ rệt ở vùng này. Xe gầm thấp nên đỗ ở chỗ đường cứng gần nhất rồi mang đồ đi bộ vào, hoặc nhờ chủ đất đưa đón bằng xe phù hợp nếu họ có. Việc tự lái ô tô từ thành phố lên Tà Đùng có hướng dẫn riêng; ở đây chỉ nhấn vào đoạn cuối vào bãi.
Lịch một ngày cắm trại mùa mưa hợp lý
Thay vì chống lại thời tiết, hãy xếp lịch theo nó. Dưới đây là một khung ngày gợi ý, bạn điều chỉnh theo dự báo thực tế:
- Buổi sáng: thời gian đẹp nhất để chơi ngoài trời. Đi bộ đồi, chèo thuyền, ngắm mây trên hồ khi trời còn trong.
- Trước trưa: về lại bãi, kiểm tra dây néo, bạt mái, cất đồ phơi.
- Đầu giờ chiều: nấu ăn sớm, ăn dưới bạt. Theo dõi mây; khi thấy mây đen dựng cao và nghe sấm xa, thu dọn và sẵn sàng vào chỗ trú.
- Chiều muộn: thường là lúc mưa dông. Ngồi trong nhà chung, ô tô đóng kín cửa hoặc chỗ trú kiên cố cho tới khi dông qua hẳn.
- Tối: sau mưa, trời có thể quang. Đây là lúc đi dạo quanh bãi, ngắm trời, nghe tiếng ếch nhái quanh hồ.
- Đêm: ngủ sớm, để sẵn đèn đội đầu và áo mưa cạnh cửa lều.
Khung lịch này dựa trên kiểu mưa dông chiều thường gặp. Nếu dự báo cho thấy mưa dầm cả ngày hoặc có áp thấp, bão ảnh hưởng tới khu vực, hãy hoãn cắm trại sang lần khác hoặc ngủ trong nhà.
Khi nào nên huỷ hoặc đổi sang ngủ trong nhà
Có những tình huống mà dù đã chuẩn bị kỹ, quyết định khôn ngoan nhất vẫn là không ngủ lều. Thứ nhất là khi cơ quan khí tượng có cảnh báo mưa lớn diện rộng, dông mạnh, lũ quét hay sạt lở đất cho khu vực Tây Nguyên, Lâm Đồng trong những ngày bạn đi. Những cảnh báo này được đưa trên bản tin thời tiết và trang của cơ quan khí tượng thủy văn; hãy xem trước ngày đi và cả trong ngày đi.
Thứ hai là khi đường vào bãi đã lầy lội ngay từ lúc bạn đến. Nếu vào đã khó, thì sáng mai sau một đêm mưa nữa còn khó hơn. Thứ ba là khi trong nhóm có trẻ nhỏ, người lớn tuổi hoặc người có bệnh nền, vì một đêm ẩm lạnh với họ nặng hơn nhiều so với người trẻ khoẻ.
Đổi kế hoạch không có nghĩa là bỏ chuyến. Bạn vẫn có thể ngủ ở nhà nghỉ, homestay trong vùng và chỉ dựng lều chơi buổi sáng khi trời đẹp, hoặc dời đêm cắm trại sang hôm sau nếu dự báo khá hơn. Khi đặt chỗ ở khu cắm trại vào mùa mưa, hỏi rõ trước chính sách đổi ngày vì thời tiết để không bị động.
Côn trùng, vắt và ẩm mốc: giữ người và đồ khô ráo
Muỗi và côn trùng bay. Mùa mưa, cỏ ẩm và vũng nước đọng quanh hồ làm muỗi nhiều hơn hẳn. Mặc áo dài tay, quần dài vào buổi chiều tối, dùng thuốc chống côn trùng theo hướng dẫn trên bao bì, đóng lưới lều ngay khi dựng xong và không mở lều khi đèn trong lều đang sáng.
Vắt ở lối mòn ẩm. Lối mòn rậm, ẩm trong rừng và ven suối mùa mưa có thể có vắt. Đi tất cao, nhét ống quần vào tất, kiểm tra chân sau mỗi chặng. Thấy vắt bám thì gỡ nhẹ, rửa sạch và sát khuẩn chỗ cắn.
Kiến và mối dưới sàn lều. Trước khi dựng, nhìn kỹ mặt đất tìm tổ kiến, đường kiến bò. Cất đồ ăn kín, không để vụn thức ăn trong lều.
Ẩm mốc đồ đạc. Đồ để trong túi kín nước, túi ngủ cuộn trong túi nilon, thay tất khô mỗi tối. Khi có nắng, tranh thủ phơi lều, túi ngủ, giày. Đồ ướt nhét chung với đồ khô chỉ sau một đêm là cả túi ẩm.
Chân ướt cả ngày. Đi giày ướt nhiều giờ dễ làm da chân nhăn, phồng và trầy. Mang hai đôi giày hoặc một đôi dép quai hậu để thay, lau khô chân và để chân thoáng vào buổi tối.
Nấu ăn và ăn uống khi trời mưa
Mưa làm việc nấu ăn ngoài trời khó hơn nhiều: củi ướt không cháy, gió tạt làm bếp gas tắt, nồi niêu lấm bùn. Cách dễ nhất là nấu sớm, trước giờ mưa dông thường đến, và chuẩn bị những món không cần nấu lâu. Cơm nắm, bánh mì, đồ hộp, mì, trái cây là những lựa chọn thực tế.
Nấu dưới bạt mái thoáng, không bao giờ nấu trong lều hay trong không gian kín. Đặt bếp gas trên mặt phẳng, chắn gió ở hai phía, giữ khoảng cách với mép bạt vì lửa hắt lên có thể làm cháy bạt. Đồ khô như gạo, mì, cà phê để trong hộp nhựa có nắp kín.
Uống đồ nóng giúp giữ ấm sau khi bị ướt. Một bình giữ nhiệt nước nóng pha sẵn buổi chiều có thể là thứ quý nhất của đêm mưa. Đừng dùng rượu bia để chống lạnh: cảm giác ấm chỉ là tạm thời, trong khi cơ thể thực ra mất nhiệt nhanh hơn, và người say rất khó xử lý tình huống khi có dông hay nước tràn vào lều.
Câu hỏi thường gặp
Tháng mấy là mùa mưa ở Tà Đùng?
Mùa mưa ở vùng hồ Tà Đùng thường kéo dài từ khoảng tháng 5 tới tháng 10, có năm sang tháng 11; mùa khô từ cuối năm tới khoảng tháng 4. Ranh giới mỗi năm một khác, nên hãy xem dự báo cho khu vực Lâm Đồng sát ngày đi thay vì dựa vào tháng.
Mưa ở Tà Đùng thường vào giờ nào?
Trong mùa mưa, kiểu thường gặp là mưa dông vào chiều và đầu tối, buổi sáng thường khô ráo hơn. Cũng có đợt mưa dầm nhiều ngày khi có hình thế thời tiết lớn. Vì vậy nên chơi ngoài trời buổi sáng và về bãi trước giữa buổi chiều.
Đi xe máy vào bãi cắm trại khi đường đất đỏ ướt có được không?
Đi được nếu đoạn đường ngắn, ít dốc và bạn đã quen chạy đường trơn. Với dốc dài, bùn dày, nên dừng lại đi bộ xem trước hoặc hỏi chủ đất. Giảm tốc sớm, tránh phanh gấp bánh trước và không cố vượt khi không chắc.
Lều cắm trại thế nào thì chịu được mưa ở Tà Đùng?
Nên dùng lều hai lớp có bạt ngoài phủ kín xuống gần mặt đất, đường may được dán keo, kèm bạt mái căng phía trên. Quan trọng không kém là dựng đúng chỗ: tránh rãnh nước, chỗ trũng và căng bạt ngoài không chạm lều trong.
Mùa mưa Tà Đùng có đẹp không, có nên đi không?
Mùa mưa đồi xanh, hồ đầy và ít khách, nhiều người thích chính vì vậy. Nhưng đường khó đi hơn và có dông sét. Người đã quen cắm trại và chuẩn bị kỹ có thể đi; người mới hoặc gia đình có trẻ nhỏ nên chọn khu có nhà chung để trú hoặc ngủ trong nhà.
Đang cắm trại thì mưa to kéo dài cả đêm phải làm sao?
Kiểm tra xem nước có chảy vào lều không và dời đồ quan trọng vào giữa lều. Nếu nước tràn hoặc có sấm sét gần, vào chỗ trú kiên cố như nhà chủ đất, nhà chung hoặc ô tô. Không cố ra về trên đường đất trơn trong đêm; đợi trời sáng và hỏi tình trạng đường.