Giờ giấc chuyến đầu đi Tà Đùng nên xoay quanh ba mốc: tới vùng hồ trước giờ chiều, có mặt ở chỗ nhìn hồ vào sáng sớm và chiều muộn, và không chạy xe trên đường đồi khi trời đã tối. Sắp đúng ba mốc này, bạn dành giờ đẹp để ngắm, giờ nắng gắt để nghỉ, và tránh được phần rủi ro nhất của chuyến đi là đường lạ trong đêm.
Khách lần đầu hay sắp lịch theo thói quen thành phố: ngủ dậy muộn, đi chơi giữa ngày, tối mới đi ăn. Ở vùng hồ, nhịp đó gần như ngược lại với nhịp của thiên nhiên và của người địa phương. Bài này đi qua một ngày ở Tà Đùng theo từng khung giờ, cách tính giờ xuất phát, giờ về, và những việc nên làm, nên tránh trong mỗi khung.
Giờ mặt trời mọc và lặn thay đổi theo mùa, nên các mốc giờ trong bài chỉ là mô tả theo khung "sáng sớm", "giữa buổi", "chiều muộn". Muốn biết giờ cụ thể, xem ứng dụng thời tiết cho khu vực Tà Đùng vào đúng ngày đi.
Tính giờ xuất phát sao cho tới nơi trước giờ chiều?
Bắt đầu từ mốc cuối cùng rồi tính ngược lại. Mốc cuối là giờ bạn muốn có mặt ở nơi ở: tốt nhất là đầu giờ chiều, chậm nhất là trước khi trời tối một hai tiếng. Từ đó trừ đi thời gian chạy xe theo bản đồ số, rồi trừ thêm thời gian ăn uống, nghỉ dọc đường và một khoản dự phòng cho kẹt xe, đường xấu, dừng chụp ảnh.
Nhiều người chỉ lấy con số thời gian trên bản đồ số rồi xuất phát, và thường tới trễ hơn dự tính khá nhiều. Lý do là bản đồ số tính theo tốc độ trung bình khi đường thông, trong khi thực tế bạn sẽ dừng ăn sáng, đổ xăng, nghỉ chân, đi chậm ở đoạn đèo và đoạn đường đang sửa. Với chặng dài từ TP.HCM, cộng thêm vài giờ cho các khoản này là hợp lý.
Từ đó dễ thấy vì sao khách từ TP.HCM thường xuất phát từ rất sớm. Đi sớm còn giúp tránh giờ cao điểm ra khỏi thành phố, và đoạn đèo được đi vào buổi sáng khi người lái còn tỉnh, trời sáng rõ. Nếu nhóm không dậy sớm được, có thể đi từ chiều hôm trước, nghỉ một đêm ở thị trấn dọc đường rồi sáng hôm sau đi tiếp.
Một ngày ở Tà Đùng theo từng khung giờ
Bảng dưới mô tả một ngày điển hình, theo nhịp ánh sáng và thời tiết thường gặp. Bạn có thể dời khung tuỳ mùa và tuỳ dự báo:
| Khung giờ | Điều thường diễn ra | Nên làm | Nên tránh |
|---|---|---|---|
| Trước bình minh | Trời lạnh nhất trong ngày, sương và mây có thể đọng trên hồ | Dậy sớm, mặc ấm, ra hiên hoặc điểm cao gần nơi ở | Chạy xe đi xa khi trời còn tối |
| Sáng sớm | Nắng mới lên, mây sương tan dần, mặt hồ phẳng | Ngắm cảnh, chụp ảnh, ăn sáng, uống cà phê | Ngủ quên — khung này qua rất nhanh |
| Giữa buổi sáng | Nắng ấm, gió thường còn nhẹ | Đi thuyền, chèo thuyền nhỏ, thăm vườn | Để dành việc trên hồ sang buổi chiều mùa mưa |
| Trưa | Nắng gắt, cảnh phẳng, người địa phương nghỉ | Ăn trưa, nghỉ trưa, tránh nắng | Đi thuyền giữa trưa, chạy xe đường dài dưới nắng |
| Đầu giờ chiều | Mùa mưa có thể có mây kéo đến, giông | Theo dõi trời, hoạt động gần nơi ở | Ra giữa hồ khi trời đang đen lại |
| Chiều muộn | Nắng nghiêng, ánh vàng, các đảo nổi khối | Đi dạo đồi, ngắm hoàng hôn, chụp ảnh | Đi xa nơi ở tới mức phải về trong đêm |
| Chạng vạng | Trời tối nhanh, nhiệt độ giảm, côn trùng nhiều | Về nơi ở, mặc thêm áo, dùng chống côn trùng | Bắt đầu chặng xe trên đường lạ |
| Tối | Đường thôn ít đèn, quán thu dọn sớm | Ăn tối, ngồi hiên, ngắm sao nếu trời trong | Tìm quán ăn khi chưa hỏi trước |
Đọc bảng sẽ thấy hai khung đáng giá nhất của một ngày là sáng sớm và chiều muộn, còn hai khung nên tránh hoạt động là trưa nắng và sau khi trời tối. Lịch tốt là lịch đặt việc quan trọng vào hai khung đầu và để hai khung sau cho nghỉ ngơi.
Buổi sáng sớm: vì sao đáng dậy trước bình minh?
Đây là lúc dễ gặp mây và sương nhất. Đêm lạnh và ẩm làm hơi nước ngưng lại thành sương trên mặt hồ và các thung lũng. Khi mặt trời lên, sương bắt đầu tan. Nếu đợi tới khi ăn sáng xong mới ra, nhiều khi chỉ còn mặt hồ trong.
Ánh sáng đổi liên tục trong vài chục phút. Từ lúc trời hửng tới khi mặt trời lên khỏi đồi, màu trời và màu nước đổi nhiều lần. Người chụp ảnh thích khoảng này nhất; người không chụp cũng thấy đây là lúc vùng hồ yên tĩnh và đẹp nhất.
Mặc ấm và chuẩn bị từ tối hôm trước. Để sẵn áo khoác, tất, đèn pin, điện thoại đã sạc cạnh giường. Hỏi chủ nhà xem từ chỗ ở có nhìn thấy hướng mặt trời lên không, hay phải đi bộ ra một điểm gần đó.
Không cần đi xa. Với chuyến đầu, ngắm bình minh từ hiên hay sân nơi ở là đủ. Chạy xe trong bóng tối ra một điểm xa trên đường đất lạ là rủi ro không đáng.
Giữa ngày: nên làm gì khi nắng lên cao?
Giữa buổi sáng thường là khung tốt nhất cho các hoạt động trên mặt hồ. Nắng đã đủ ấm, gió thường còn nhẹ, mặt nước êm. Nếu định đi thuyền dạo quanh các đảo hay chèo thuyền nhỏ gần bờ, đây là khung nên chọn. Mùa mưa càng nên đi buổi sáng, vì giông thường có xu hướng hình thành vào buổi chiều.
Khi trời vào trưa, nắng trên cao nguyên có thể rất gắt, mặt hồ phản chiếu làm da rát nhanh. Cảnh vật lúc này phẳng, ít khối, ảnh chụp không đẹp bằng sáng sớm hay chiều muộn. Đây là lúc nên về nơi ở, ăn trưa, nghỉ ngơi. Người địa phương làm rẫy cũng thường nghỉ vào giờ này.
Nghỉ trưa không phải là lãng phí thời gian của chuyến đi. Với người đã dậy từ trước bình minh, một giấc ngắn sau bữa trưa giúp cả nhóm đủ sức cho buổi chiều đẹp và buổi tối ngồi ngoài trời. Trẻ nhỏ đặc biệt cần giấc này để khỏi quấy khi chiều xuống.
Nếu buổi trưa bạn đang ở trên đường di chuyển giữa các điểm, nên chọn quãng đường ngắn, mang theo nước và nghỉ dưới bóng râm. Tránh để giờ trưa thành giờ chạy xe dài nhất trong ngày, vì người lái vừa mệt vừa dễ buồn ngủ sau bữa trưa.
Đầu giờ chiều vào mùa mưa, quan sát bầu trời. Mây đen kéo tới, gió đổi chiều, nhiệt độ giảm đột ngột là dấu hiệu sắp có giông. Lúc này đừng ra hồ, đừng đứng trên đỉnh đồi trống hay dưới cây đơn độc.
Chiều muộn và hoàng hôn: tận hưởng mà vẫn kịp về
Chiều muộn là khung đẹp thứ hai trong ngày. Nắng nghiêng làm các đảo nổi rõ khối, mặt nước ánh vàng, đồi cỏ và đất đỏ đậm màu. Đây là lúc đi dạo quanh đồi gần nơi ở, ngồi ở một chỗ cao nhìn hồ hay chụp ảnh. Nếu hướng nơi ở không nhìn được mặt trời lặn, hỏi chủ nhà điểm ngắm gần nhất.
Vấn đề của hoàng hôn là sau đó trời tối rất nhanh. Ở vùng hồ, đèn đường thưa, đường đất đỏ và dốc khó nhận ra trong bóng tối. Vì thế nguyên tắc là chỉ ngắm hoàng hôn ở chỗ mà từ đó về nơi ở chỉ mất vài phút, hoặc đi bộ được. Nếu phải chạy xe mười lăm hai mươi phút trên đường thôn để về, hãy rời điểm ngắm sớm hơn, khi trời còn đủ sáng.
Cũng nên mang theo áo khoác khi đi ngắm hoàng hôn. Khi mặt trời khuất, gió từ hồ thổi lên và nhiệt độ giảm. Ngồi ở đỉnh đồi trong áo thun lúc chạng vạng là cách nhanh nhất để bị cảm lạnh trong chuyến đi.
Buổi tối ở vùng hồ diễn ra thế nào?
Buổi tối ở Tà Đùng yên tĩnh và khá sớm so với thành phố. Một vài điều nên biết:
- Quán ăn thu dọn sớm. Nhiều quán ở vùng nông thôn chỉ bán tới chập tối. Hỏi chủ nơi ở trước về bữa tối: nơi ở có nấu không, quán nào gần còn mở.
- Đường thôn tối. Nếu buộc phải đi ra ngoài, đi chậm, bật đèn, đi theo đường chính, tránh lối tắt.
- Nhiệt độ giảm. Mặc thêm áo, nhất là khi ngồi ngoài hiên. Trẻ nhỏ và người lớn tuổi cần được giữ ấm.
- Côn trùng nhiều. Đèn sáng thu hút côn trùng; đóng cửa, dùng thuốc chống côn trùng.
- Trời sao. Đêm trời trong, ít đèn, bầu trời có nhiều sao hơn hẳn ở thành phố. Tắt bớt đèn quanh chỗ ngồi để nhìn rõ hơn.
- Giữ yên lặng. Âm thanh lan xa trên đồi và mặt hồ. Nhà hàng xóm và khách khác có thể đã đi ngủ sớm để dậy ngắm bình minh.
Người quen nhịp thành phố có thể thấy buổi tối ở đây ngắn. Đó chính là lúc nên đi ngủ sớm để sáng hôm sau dậy kịp ngắm mây.
Ngày về: sắp giờ thế nào cho an toàn?
Ngày về thường bị sắp vội và đó là lúc dễ xảy ra rủi ro nhất vì người lái đã mệt. Một trình tự gợi ý:
- Ngắm bình minh và ăn sáng thong thả, đừng bỏ buổi sáng cuối chỉ để đi sớm.
- Thu dọn hành lý từ tối hôm trước, buổi sáng chỉ cần cho đồ vệ sinh và đồ ngủ vào túi.
- Trả phòng trước trưa, thanh toán phần còn lại khi còn ở chỗ có wifi.
- Ăn trưa trước khi lên đường dài, rồi để người lái nghỉ một chút.
- Tính giờ về để tới nhà trước khi quá khuya, cộng dự phòng cho kẹt xe ở cửa ngõ thành phố vào chiều tối ngày cuối tuần.
- Nghỉ giữa chặng sau mỗi khoảng hai giờ lái xe; đổi người lái nếu có thể.
Nếu thấy giờ về sẽ rơi vào đêm khuya, cân nhắc ở thêm một đêm ở thị trấn dọc đường thay vì cố về. Một chặng lái xe đêm khi đã mệt là điều nên tránh hơn cả việc tốn thêm một đêm ngủ.
Mùa khô và mùa mưa làm giờ giấc khác nhau thế nào?
Khung giờ đẹp trong ngày không đổi nhiều theo mùa, nhưng những gì xảy ra trong từng khung thì khác. Bảng dưới so sánh để bạn dời lịch cho hợp:
| Khung | Mùa khô thường gặp | Mùa mưa thường gặp |
|---|---|---|
| Sáng sớm | Lạnh hơn, trời trong, có hôm sương dày trên hồ | Ẩm, mây thấp nhiều, có hôm mưa phùn |
| Giữa buổi sáng | Nắng trong, hợp đi thuyền, chụp ảnh | Khung khô ráo nhất trong ngày, nên dồn việc ngoài trời vào đây |
| Trưa | Nắng gắt, hanh khô | Oi, mây bắt đầu kéo lên |
| Chiều | Nắng đẹp tới hoàng hôn, gió có thể mạnh | Hay có giông, mưa lớn ngắn; nên ở gần nơi ở |
| Tối | Lạnh, trời nhiều sao | Mát, côn trùng nhiều, trời ít khi trong hẳn |
Điểm mấu chốt của mùa mưa là dồn hoạt động ngoài trời vào buổi sáng và giữ buổi chiều linh hoạt. Mùa khô thì ngược lại, buổi chiều thường là khung an toàn và đẹp, nhưng phải chuẩn bị áo ấm cho tối và sáng sớm.
Ranh giới giữa hai mùa thay đổi từng năm, có năm mưa đến sớm, có năm kéo dài. Đừng dựa vào tên tháng mà hãy xem dự báo vài ngày trước chuyến đi, và hỏi chủ nơi ở về thời tiết thực tế mấy hôm gần đây.
Câu hỏi thường gặp
Mấy giờ nên xuất phát đi Tà Đùng?
Tính ngược từ giờ muốn tới nơi, tốt nhất là đầu giờ chiều. Trừ thời gian chạy xe trên bản đồ số, thời gian ăn uống, nghỉ dọc đường và một khoản dự phòng. Với khách từ TP.HCM, điều này thường có nghĩa là xuất phát từ rất sớm.
Ngắm bình minh ở Tà Đùng mấy giờ?
Giờ mặt trời mọc thay đổi theo mùa, nên xem ứng dụng thời tiết cho khu vực Tà Đùng vào đúng ngày. Nên có mặt ở chỗ ngắm trước giờ mặt trời mọc khoảng nửa giờ, vì màu trời và mây đẹp nhất thường là lúc trời bắt đầu hửng sáng.
Đi thuyền trên hồ Tà Đùng giờ nào đẹp?
Giữa buổi sáng thường là lúc nắng ấm, gió nhẹ và mặt hồ êm, hợp để đi thuyền. Tránh giữa trưa vì nắng gắt, và tránh chiều mùa mưa vì dễ có giông. Luôn hỏi người lái thuyền về thời tiết trước khi đi.
Có nên chạy xe ở Tà Đùng vào buổi tối không?
Không nên, nhất là với khách lần đầu. Đường thôn ít đèn, nhiều đoạn đất đỏ, dốc và cua gắt khó nhận ra trong bóng tối. Hãy tính để về tới nơi ở trước khi trời tối, và ăn tối ở nơi ở hoặc quán gần đó.
Buổi tối ở Tà Đùng có gì làm không?
Buổi tối yên tĩnh: ăn tối, ngồi hiên trò chuyện, ngắm sao nếu trời trong. Không có phố đi bộ hay chỗ vui chơi về đêm. Nhiều người đi ngủ sớm để dậy kịp ngắm mây và bình minh sáng hôm sau.
Ngày về nên rời Tà Đùng lúc mấy giờ?
Nên trả phòng trước trưa, ăn trưa rồi lên đường để về tới nhà trước khi quá khuya. Tính thêm thời gian kẹt xe ở cửa ngõ thành phố vào chiều tối cuối tuần và nghỉ giữa chặng sau mỗi khoảng hai giờ lái.