Tà Đùng có một mặt hồ rộng với hàng chục đảo nhỏ phủ cây, mây và sương buổi sớm, ánh chiều vàng trên đồi, những vườn cà phê, hồ tiêu và nhịp sống nông thôn cao nguyên — nhưng không có khu vui chơi, phố đi bộ hay dãy nhà hàng như các điểm du lịch đông khách. Đi Tà Đùng là đi để ngắm, ngồi yên, đi thuyền, thở không khí sạch và chậm lại; ai mong lịch trình kín điểm sẽ dễ thấy hụt.
Ảnh trên mạng thường chụp lúc đẹp nhất, từ góc đẹp nhất, vào mùa đẹp nhất. Bài này giúp bạn hình dung một chuyến đi bình thường trông ra sao, những gì thật sự có để làm, những gì không có, và Tà Đùng hợp với kiểu người đi nào, để quyết định có nên đi và đi thế nào cho khỏi thất vọng.
Những gì viết dưới đây dựa trên tình hình chung của vùng hồ. Dịch vụ ở Tà Đùng thay đổi khá nhanh: có nơi ở mới mở, có đơn vị thuyền mới, có quán đóng cửa. Trước khi đi, hỏi chủ nơi ở xem hiện quanh đó có những hoạt động nào đang chạy, để danh sách việc làm của bạn bám vào thực tế của đúng tuần bạn lên hồ.
Cảnh hồ Tà Đùng thật sự trông như thế nào ngoài đời?
Nhìn từ đồi cao mới thấy rõ "đảo". Cảnh hồ nhiều đảo đẹp nhất khi đứng trên đồi nhìn xuống. Ở sát mép nước, bạn chỉ thấy vài đảo gần và bờ đất bên kia. Vì thế phần lớn chỗ ở và điểm ngắm đều nằm trên sườn đồi, và vị trí nơi ở quyết định rất nhiều thứ bạn nhìn thấy mỗi ngày.
Màu nước thay đổi theo giờ và mùa. Sáng sớm mặt hồ phẳng, có khi phủ sương trắng; trưa nắng lên, nước chuyển xanh sẫm hơn; chiều muộn ánh vàng nghiêng làm nổi khối các đảo. Ngày âm u nước xám, ngày mưa cả vùng chìm trong màn mưa. Mỗi kiểu đều có cái riêng, nhưng không phải lúc nào cũng xanh như ảnh đã chỉnh màu.
Mực nước lên xuống theo mùa. Đây là hồ chứa thủy điện. Mùa mưa nước dâng, các đảo trông nhỏ và tròn; cuối mùa khô nước rút, lộ ra dải bờ đất đỏ quanh đảo và quanh bờ. Người thích ảnh "đảo xanh nổi giữa nước" thường thấy cảnh đẹp hơn khi hồ đầy.
Mây không phải sáng nào cũng có. Mây và sương trên hồ phụ thuộc độ ẩm, nhiệt độ đêm và gió. Có sáng cả mặt hồ trắng xoá, có sáng trời trong vắt. Đi một đêm mà gặp sáng không mây là chuyện bình thường; ở hai đêm thì cơ hội cao hơn.
Tà Đùng có và không có những gì?
Bảng dưới liệt kê để bạn so với mong đợi của mình trước khi đi. Đây là tình hình chung, có thể thay đổi khi vùng hồ có thêm dịch vụ mới:
| Thường có | Thường không có hoặc rất ít |
|---|---|
| Cảnh hồ nhiều đảo nhìn từ đồi, bình minh, hoàng hôn, mây sớm | Khu vui chơi giải trí, công viên nước, trò chơi cảm giác mạnh có quy mô |
| Đi thuyền dạo hồ, chèo thuyền nhỏ khi có đơn vị cho thuê | Bãi tắm, hồ bơi công cộng, bãi biển |
| Đồi cỏ, đường đất đỏ, vườn cà phê, hồ tiêu, cây ăn trái | Phố đi bộ, chợ đêm du lịch, khu mua sắm |
| Không khí mát, trời đêm nhiều sao vào những đêm trong | Quán bar, nhạc sống, nơi vui chơi sau mười giờ đêm |
| Bữa ăn dân dã: gà, cá hồ, rau rẫy, cơm nhà | Nhà hàng lớn với thực đơn dài, đồ ăn nhanh quen thuộc |
| Không gian yên tĩnh, ít xe, ít người vào ngày thường | Tuyến xe buýt nội vùng, xe công nghệ đón tận nơi |
| Một số chỗ ở có view hồ, khu cắm trại, điểm ngắm | Hệ thống chỉ dẫn du lịch dày đặc, trung tâm thông tin du khách |
Nhìn vào bảng, bạn sẽ thấy Tà Đùng mạnh ở cột trái và yếu hẳn ở cột phải. Nếu nhóm của bạn cần cột phải, có thể ghép Tà Đùng với một thành phố như Gia Nghĩa, Bảo Lộc hay Đà Lạt trong cùng chuyến, để những ngày ở hồ là những ngày nghỉ, còn những ngày ở phố là những ngày đi chơi, ăn uống.
Những việc thật sự làm được trong hai ngày ở Tà Đùng
Dưới đây là các hoạt động khách lần đầu thường làm, không cần kỹ năng đặc biệt. Chi tiết từng hoạt động nằm ở các chuyên mục khác trên trang:
- Ngắm bình minh và mây sớm từ hiên nơi ở hoặc một điểm cao gần đó. Cần dậy sớm, mặc ấm.
- Đi thuyền một vòng quanh các đảo vào buổi sáng khi gió nhẹ. Hỏi kỹ về áo phao và thời gian trước khi lên.
- Chèo thuyền nhỏ, ván chèo đứng ở vùng nước gần bờ nếu có đơn vị cho thuê và hướng dẫn. Người không biết bơi vẫn phải mặc áo phao.
- Đi bộ trên đồi cỏ, đường đất đỏ buổi sớm hoặc chiều muộn; chụp ảnh, nghe tiếng chim, nhìn rẫy.
- Thăm một vườn cà phê, vườn cây ăn trái khi có người quen giới thiệu hoặc nơi ở sắp xếp, nhất là vào mùa hoa hay mùa thu hoạch.
- Xem dù lượn nếu gặp ngày có người bay, hoặc tìm hiểu bay đôi cùng phi công có kinh nghiệm.
- Ngắm sao vào đêm trời trong, tắt bớt đèn quanh chỗ ngồi.
- Ngồi yên — đọc sách, trò chuyện, ngủ trưa. Với nhiều người đây là lý do chính để lên hồ.
Bạn sẽ thấy danh sách không dài. Đó chính là nhịp của Tà Đùng: hai ngày cho bốn năm việc, mỗi việc làm chậm, phần còn lại là nghỉ.
Tà Đùng hợp với ai, không hợp với ai?
Tà Đùng hợp với người muốn rời thành phố để nghỉ thật sự: cặp đôi tìm chỗ yên, nhóm bạn thích ngồi trò chuyện bên hồ, gia đình muốn cho trẻ chạy nhảy trên đồi cỏ và nhìn vườn rẫy, người thích chụp cảnh thiên nhiên, người làm việc từ xa muốn đổi không khí vài ngày. Những người này thường thấy chuyến đi đáng công dù chỉ làm vài việc.
Tà Đùng cũng hợp với người thích đi đường dài: những ai coi chặng xe qua đèo, qua đồi cà phê và rừng cao su là một phần của chuyến đi, chứ không chỉ là thời gian phải chịu đựng để tới đích. Với họ, hồ là điểm dừng đẹp nhất trên một hành trình nhiều điểm dừng.
Ngược lại, người cần nhiều hoạt động liên tục, cần ăn uống đa dạng, cần mua sắm, hay người say xe nặng và không chịu được đường đèo dài, có thể thấy Tà Đùng mệt mà ít "thu hoạch". Trẻ nhỏ quen màn hình và trung tâm vui chơi cũng có thể chán sau nửa ngày nếu không được chuẩn bị trước. Không phải vì nơi này kém, mà vì nó không được làm cho kiểu nhu cầu đó.
Một câu hỏi tự kiểm đơn giản: nếu cả ngày chỉ ngồi nhìn hồ, đi dạo một vòng và ăn một bữa ngon, bạn có thấy vui không? Nếu có, Tà Đùng hợp với bạn.
Vì sao ảnh trên mạng khác với điều bạn sẽ thấy?
Ảnh Tà Đùng đẹp nhất thường được chụp vào khoảng nửa giờ quanh bình minh hoặc hoàng hôn, khi có mây hoặc sương, từ một điểm cao, bằng ống kính góc rộng hoặc máy bay không người lái, rồi chỉnh màu cho xanh hơn. Đó không phải là giả, nhưng là khoảnh khắc chọn lọc. Giữa trưa nắng, đứng ở sân nơi ở, cảnh vẫn đẹp nhưng phẳng hơn và ít kịch tính hơn nhiều.
Ảnh cũng không cho thấy đoạn đường đất đỏ để tới điểm chụp, cơn gió lạnh lúc năm giờ sáng hay nắng rát trên thuyền lúc mười một giờ trưa. Không có gì xấu trong những điều đó, chỉ là nên biết trước để chuẩn bị đồ và chọn giờ.
Một mẹo nhỏ: khi xem ảnh của một nơi ở hay điểm ngắm, hãy tìm thêm ảnh của khách chụp bằng điện thoại vào giờ bình thường. Đó gần với thứ bạn sẽ thấy hơn ảnh quảng bá. Và nếu bạn muốn chính mình chụp được tấm ảnh như trên mạng, hãy lên lịch để có mặt ở điểm cao vào đúng giờ đẹp, chứ đừng kỳ vọng nó tự xuất hiện lúc bạn vừa tới nơi.
Làm sao để chuyến đầu ở Tà Đùng không bị hụt hẫng?
Bí quyết nằm ở việc đặt kỳ vọng đúng và chọn đúng vài thứ quan trọng. Thứ nhất là chỗ ở: nơi ở có tầm nhìn ra hồ biến những giờ ngồi yên thành giờ ngắm cảnh, còn nơi ở khuất đồi khiến bạn phải chạy xe mỗi lần muốn nhìn hồ. Thứ hai là thời gian: ở đủ để có ít nhất một bình minh và một hoàng hôn. Thứ ba là thời tiết: theo dõi dự báo và chuẩn bị cho cả hai khả năng.
Hãy bớt danh sách điểm cần đi xuống còn hai ba thứ, mỗi thứ dành đủ thời gian. Khi đã quen với vùng hồ ở lần đầu, những lần sau bạn có thể đi xa hơn, ghép thêm các điểm quanh vùng, thử cắm trại hay đi theo mùa hoa, mùa thu hoạch.
Cuối cùng, nhớ rằng đây là nơi người ta sống và làm nông. Rẫy cà phê không phải vườn cảnh, đường thôn là đường đi làm của bà con. Đi chậm, chào hỏi, không tự ý vào vườn, không bẻ cây hái trái, và mang rác về. Chuyến đi êm hơn khi bạn là một vị khách dễ chịu.
Hai ngày bình thường ở Tà Đùng trông như thế nào?
Một chuyến hai ngày một đêm điển hình của khách từ TP.HCM thường như sau. Ngày đầu rời nhà từ sớm, dừng ăn sáng và nghỉ vài lần trên đường, tới vùng hồ vào đầu giờ chiều. Nhận chỗ ở, ăn muộn, nghỉ trưa một chút cho đỡ mệt sau chặng xe. Khi nắng dịu, đi dạo quanh đồi hoặc ra một điểm nhìn hồ ngắm hoàng hôn, về chỗ ở trước khi trời tối hẳn, ăn tối, ngồi ngoài hiên nhìn trời sao rồi đi ngủ sớm.
Ngày thứ hai dậy trước bình minh để xem mây, uống cà phê, ăn sáng. Giữa buổi sáng đi thuyền một vòng quanh các đảo hoặc thăm một vườn cà phê gần đó. Trước trưa trả phòng, ăn trưa rồi lên đường về, tới thành phố vào buổi tối. Chuyến như vậy có đúng một hoàng hôn, một bình minh và một hoạt động trên hồ, nhưng đã đủ để cảm nhận vùng đất.
Nếu ở hai đêm, ngày giữa là ngày trọn vẹn nhất: không phải chạy xe đường dài, có thể đi thuyền buổi sáng, ngủ trưa, chiều đi dạo hay thăm vườn, tối ngồi bên hồ. Nhiều người lần đầu chỉ ở một đêm, rồi lần sau quay lại với hai đêm vì nhận ra ngày giữa mới là ngày nghỉ thật.
Mùa nào cảnh Tà Đùng gần với hình dung của bạn nhất?
Nếu hình dung của bạn là mặt hồ đầy nước, các đảo xanh tròn nổi giữa nước, bạn nên nhắm vào giai đoạn hồ đã tích nước sau mùa mưa. Lúc này cây cỏ còn xanh, nước dâng cao che bớt dải bờ đất. Đổi lại, thời điểm chuyển mùa vẫn có thể gặp mưa và đường còn ẩm.
Nếu hình dung là mây trắng phủ hồ lúc sáng sớm, độ ẩm và đêm lạnh giúp sương hình thành dễ hơn, nhưng không có tháng nào bảo đảm. Nếu hình dung là trời xanh, nắng trong để đi thuyền và chụp ảnh, mùa khô cho nhiều ngày như vậy hơn, có điều cuối mùa khô nước rút và đồi cỏ có thể ngả vàng.
Không có mùa nào hoàn hảo cho mọi mong muốn. Khí hậu ở đây cũng thay đổi từ năm này sang năm khác, nên đừng dựa hẳn vào câu "tháng này chắc chắn đẹp". Hãy chọn điều mình thích nhất, đọc chuyên mục Tà Đùng theo từng tháng trên trang, rồi xem dự báo thật sát ngày đi.
Câu hỏi thường gặp
Tà Đùng có đẹp không hay chỉ đẹp trên ảnh?
Tà Đùng đẹp thật, nhất là vào sáng sớm có mây và chiều muộn có nắng nghiêng. Nhưng ảnh trên mạng thường chụp vào khoảnh khắc chọn lọc và đã chỉnh màu. Giữa trưa, cảnh phẳng và bình thường hơn; nên lên lịch để có mặt ở điểm cao đúng giờ đẹp.
Đi Tà Đùng có chán không?
Tuỳ bạn tìm gì. Nếu cần nhiều trò chơi, ăn uống đa dạng và mua sắm, bạn sẽ thấy ít việc để làm. Nếu muốn ngắm cảnh, đi thuyền, đi dạo đồi cỏ, ngồi yên và nghỉ ngơi, hai ngày ở Tà Đùng thường trôi qua rất nhanh.
Tà Đùng có chỗ tắm không?
Không có bãi tắm công cộng. Hồ là hồ chứa thủy điện, nước sâu, lạnh và mực nước thay đổi, nên không nên bơi tự do. Một số nơi ở có hồ bơi riêng; nếu muốn bơi, hãy hỏi nơi ở trước khi đặt.
Có nên đi Tà Đùng nếu say xe nặng?
Đường lên có đoạn đèo và nhiều khúc cua, người say xe nặng sẽ mệt. Nếu vẫn muốn đi, nên ngồi ghế trước, uống thuốc chống say theo hướng dẫn của dược sĩ, nghỉ thường xuyên và ở lại nhiều đêm để khỏi phải đi lại nhiều trong một chuyến.
Ở Tà Đùng có trung tâm thông tin du khách hay bảng chỉ dẫn không?
Thường là không có trung tâm thông tin du khách, bảng chỉ dẫn cũng thưa. Nguồn thông tin tốt nhất là chủ nơi ở và người dân quanh đó. Nên xin điểm ghim nơi ở trước, và khi tới thì hỏi chủ nhà xem quanh đó đang có hoạt động nào chạy thật trong tuần bạn lên.
Không đi thuyền thì có thấy được cảnh hồ nhiều đảo không?
Có. Cảnh nhiều đảo nhìn rõ nhất là từ sườn đồi cao nhìn xuống, nên nơi ở có tầm nhìn hồ hoặc một điểm cao gần đó đã đủ. Thuyền cho góc nhìn gần, len giữa các đảo; người sợ nước hay dễ say sóng bỏ phần này vẫn có một chuyến trọn vẹn.