Vừa tới Tà Đùng, việc nên làm trước là nhận chỗ ở và kiểm vài thứ cơ bản, hỏi chủ nhà về đường, bữa tối, thuyền và thời tiết, đi một vòng ngắn quanh nơi ở để quen địa hình, rồi chọn một chỗ ngắm hoàng hôn gần, về được trước khi trời tối. Nửa ngày đầu không phải để đi nhiều nơi, mà để hiểu mình đang ở đâu và sắp xếp cho ngày hôm sau.
Khách lần đầu hay làm ngược lại: vừa xuống xe đã muốn chạy ngay ra điểm ngắm nổi tiếng trên mạng, quên hỏi chuyện bữa tối, tới khi trời tối mới lần đường về và phát hiện quán gần nhất đã đóng. Bài này đi qua nửa ngày đầu theo từng bước, giúp chuyến đi bắt đầu nhẹ nhàng và có kế hoạch rõ cho các ngày sau.
Mỗi nơi ở có cách đón khách riêng, và dịch vụ quanh hồ thay đổi theo thời gian. Danh sách dưới đây là khung chung, bạn điều chỉnh theo nơi mình ở và theo giờ mình tới.
Vì sao nửa ngày đầu quyết định cả chuyến?
Sau một chặng xe dài, cả nhóm thường mệt, đói và hơi sốt ruột muốn thấy ngay cái hồ trong ảnh. Đây là lúc dễ quyết định vội nhất: chạy thêm hai mươi phút ra một điểm ngắm vì "đã lên tới đây rồi", bỏ qua bữa ăn, quên hỏi chủ nhà những điều cần biết. Kết quả là buổi tối đầu tiên rơi vào chạy xe trong bóng tối, ăn tạm, và sáng hôm sau ngủ quên vì quá mệt.
Ngược lại, nếu nửa ngày đầu dành cho việc ổn định và định hướng, bạn sẽ biết rõ: đường quanh nơi ở đi thế nào, chỗ nào nhìn hồ đẹp gần nhất, sáng mai mấy giờ dậy, đi thuyền ở bến nào, bữa tối tối nay ăn ở đâu. Những ngày sau trôi chảy hơn hẳn vì mọi quyết định đã có thông tin.
Nửa ngày đầu chậm rãi cũng giúp cơ thể thích nghi. Chặng xe dài qua đèo làm nhiều người say, mỏi lưng; chênh nhiệt độ giữa thành phố và vùng cao khiến người nhạy cảm dễ nhức đầu, sổ mũi. Một bữa ăn đàng hoàng và một giờ nghỉ là thứ cơ thể cần trước khi bắt đầu đi lại.
Vùng hồ Tà Đùng không có trung tâm thông tin du khách hay bảng chỉ dẫn dày đặc. Người cung cấp thông tin tốt nhất cho bạn là chủ nơi ở và người dân quanh đó. Nửa ngày đầu là lúc tận dụng nguồn này, khi bạn còn ở ngay cạnh họ và còn thời gian để hỏi.
Nhận chỗ ở: kiểm gì trong mười lăm phút đầu?
Bạn không cần kiểm như người thanh tra, chỉ cần chắc những thứ sẽ cần trong đêm đầu tiên:
- Nước nóng và chăn ấm: mở thử vòi nước nóng, xem đủ chăn cho mọi người chưa, vì đêm trên đồi có thể lạnh.
- Ổ điện và chỗ sạc: sạc ngay điện thoại, pin dự phòng khi còn điện ổn định.
- Wifi và sóng: kết nối thử, xem nhà mạng nào có sóng ở phòng, ở hiên.
- Lối đi trong khuôn viên: bậc thang, lan can, chỗ dốc, chỗ tối. Nếu có trẻ nhỏ hay người lớn tuổi, xem kỹ đoạn từ phòng ra chỗ ngồi chung.
- Hướng nhìn: từ phòng hay hiên nhìn về hướng nào của hồ, hướng mặt trời mọc hay lặn.
- Thanh toán phần còn lại nếu đã thoả thuận trả khi tới, trong lúc còn wifi ổn định.
Nếu thấy có gì chưa ổn, báo ngay với chủ nhà khi trời còn sáng. Xử lý nước nóng hay thiếu chăn lúc chiều dễ hơn nhiều so với lúc mười giờ đêm.
Năm câu nên hỏi chủ nơi ở ngay khi tới
Chủ nơi ở là người hiểu vùng hồ nhất trong số những người bạn gặp. Năm câu dưới đây giúp bạn có đủ thông tin cho cả chuyến:
- "Tối nay ăn ở đâu, mấy giờ?" Nơi ở có nấu không, quán nào gần còn mở, có cần gọi trước không.
- "Mấy hôm nay thời tiết thế nào?" Chiều có hay giông không, sáng có mây không, đường có trơn không.
- "Sáng mai ngắm bình minh ở đâu, mấy giờ nên dậy?" Có thấy từ hiên không hay phải đi bộ ra chỗ khác.
- "Đi thuyền ở bến nào, ai chạy, giờ nào hợp?" Có áo phao đủ cỡ không, đi một vòng khoảng bao lâu.
- "Quanh đây có chỗ nào không nên đi?" Đường nào xấu, khu nào là đất riêng, rừng nào không được vào, bãi nào nguy hiểm.
Câu cuối cùng thường bị bỏ qua nhưng quan trọng. Người địa phương biết những đoạn đường bản đồ số vẫn chỉ mà xe không nên đi, những bãi cỏ là đất có chủ, những đoạn bờ hồ dốc trơn. Biết trước giúp bạn tránh được rắc rối mà không cần tự trải nghiệm.
Ghi các câu trả lời vào điện thoại hoặc nhắn vào nhóm chung, để cả nhóm cùng biết và không phải hỏi lại nhiều lần.
Đi một vòng ngắn quanh nơi ở để quen địa hình
Sau khi ổn định và ăn uống, dành khoảng nửa giờ đến một giờ đi bộ quanh nơi ở. Không cần đi xa, chỉ cần biết: con đường dẫn ra quốc lộ, quán tạp hoá gần nhất, lối xuống gần mặt nước nếu có, chỗ cao nhất gần đó để nhìn hồ. Đi bộ giúp bạn cảm nhận độ dốc, mặt đường, khoảng cách thật — những thứ ngồi trên xe không nhận ra.
Mang theo điện thoại để đánh dấu những chỗ đáng nhớ trên bản đồ: quán tạp hoá, chỗ đỗ xe rộng, ngã ba có mốc dễ nhận. Những điểm này hữu ích khi bạn cần quay lại trong đêm hoặc hướng dẫn người khác tìm tới.
Đi vòng này vào buổi chiều còn có lợi là bạn thấy hồ dưới ánh sáng nghiêng, biết chỗ nào đẹp để quay lại lúc hoàng hôn hoặc sáng sớm hôm sau. Nhiều khi điểm ngắm đẹp nhất của chuyến đi lại là một khúc đồi cách nơi ở năm phút đi bộ, không có tên trên mạng.
Khi đi, chú ý đi trên đường và lối công cộng. Nhiều đồi cỏ, vườn cà phê, rẫy cây ăn trái quanh hồ là đất của người dân. Muốn vào để ngắm hoặc chụp ảnh, hãy hỏi chủ vườn. Đừng hái trái, bẻ cành hay giẫm lên cây trồng. Chào hỏi người đi đường cũng là cách để có thêm thông tin về khu vực.
Nếu đi cùng trẻ nhỏ, đây là lúc chỉ cho trẻ những chỗ không được tự ra: mép hồ, bậc dốc, khu có máy móc nông nghiệp, chó nhà người khác.
Hoàng hôn đầu tiên: chọn chỗ gần, về kịp trước khi tối
Ưu tiên chỗ trong khuôn viên hoặc đi bộ được. Với hoàng hôn đầu tiên, đừng chạy xe ra điểm xa. Một chỗ ngồi trên hiên, trên sân, hay một khúc đồi gần nơi ở là đủ để thấy mặt trời xuống sau các dãy đồi và ánh vàng trên mặt nước.
Hỏi hướng mặt trời lặn. Tuỳ vị trí nơi ở và mùa, mặt trời có thể lặn sau đồi, sau hồ hoặc lệch sang một bên. Chủ nhà biết chỗ nào nhìn rõ nhất.
Ra sớm hơn bạn nghĩ. Khoảng nửa giờ trước khi mặt trời lặn là lúc ánh sáng bắt đầu đẹp. Nếu ra đúng giờ lặn, bạn đã bỏ lỡ phần đẹp nhất.
Mang áo khoác và đèn pin. Sau hoàng hôn trời tối nhanh, nhiệt độ giảm, côn trùng ra nhiều. Đèn pin giúp đi về an toàn trên lối đất.
Ghi nhận chỗ cho sáng mai. Trong lúc ngồi, nhìn xem sáng mai mặt trời sẽ lên ở hướng nào, chỗ nào sẽ có sương. Điều này giúp bạn dậy đúng giờ, đi đúng chỗ.
Bữa tối đầu tiên: chốt trước khi trời tối
Bữa tối đêm đầu là chuyện khách lần đầu hay quên nhất. Ở vùng hồ, quán ăn thưa và thường thu dọn sớm, đường đi tìm quán lúc tối lại không dễ. Hãy chốt chuyện này từ khi vừa tới, hoặc tốt hơn là từ khi đặt chỗ: ăn ở nơi ở hay ra quán, ăn lúc mấy giờ, mấy người.
Nếu nơi ở nấu ăn, báo số người và khẩu vị, ai ăn chay, ai dị ứng, có trẻ nhỏ cần món riêng không. Món ở vùng hồ thường là món dân dã: gà, cá, rau rẫy, cơm nhà. Đừng mong thực đơn dài như nhà hàng thành phố, nhưng bữa cơm nóng trên đồi sau một ngày đường thường rất ngon.
Nếu ăn ở quán, đi khi trời còn sáng, chọn quán gần nhất trên đường chính, về trước khi trời tối hẳn. Nếu nhóm có người lái xe, người đó không uống rượu bia, vì đường về dù ngắn vẫn là đường đồi trong đêm.
Mang theo một ít đồ ăn nhẹ và nước uống trong hành lý cũng là cách dự phòng tốt, phòng khi tới muộn hơn dự tính hoặc quán quen đã nghỉ.
Sắp ngày mai từ tối hôm nay
Trước khi đi ngủ đêm đầu, cả nhóm ngồi lại mười phút để thống nhất kế hoạch ngày hôm sau. Bảng dưới là khung gợi ý:
| Việc | Quyết định tối nay | Ghi chú |
|---|---|---|
| Giờ dậy | Ai dậy ngắm bình minh, mấy giờ | Đặt báo thức, để sẵn áo ấm và đèn pin |
| Bữa sáng | Ăn ở đâu, mấy giờ | Báo nơi ở nếu họ nấu |
| Hoạt động chính buổi sáng | Đi thuyền, thăm vườn hay đi dạo | Chốt giờ theo dự báo, có phương án khi trời xấu |
| Trưa | Ăn và nghỉ ở đâu | Tránh nắng gắt, cho trẻ ngủ trưa |
| Chiều | Đi dạo, chụp ảnh hay nghỉ | Để linh hoạt theo thời tiết |
| Trả phòng (nếu là ngày về) | Mấy giờ, ai lo thanh toán | Thu dọn từ tối hôm nay |
Kế hoạch không cần chi tiết từng phút. Điều quan trọng là mọi người biết giờ dậy, giờ đi và việc chính của ngày. Nếu sáng hôm sau trời mưa, cả nhóm đã có sẵn phương án thay thế, không phải bàn lại từ đầu khi đang đứng dưới mái hiên.
Tới nơi khi trời đang mưa hoặc đã tối: sắp lại nửa ngày đầu thế nào?
Không phải chuyến nào cũng tới nơi đúng kế hoạch. Mùa mưa, có thể bạn tới vùng hồ giữa cơn giông chiều; có khi kẹt xe, hỏng xe khiến bạn tới lúc trời đã tối. Khi đó, khung nửa ngày ở trên phải rút gọn lại, nhưng thứ tự ưu tiên vẫn giữ nguyên: an toàn tới nơi, ổn định chỗ ở, có bữa ăn, rồi mới tới chuyện ngắm cảnh.
Nếu đang mưa lớn khi còn trên đường, dừng ở chỗ có mái che dọc quốc lộ, chờ qua cơn rồi đi tiếp, báo cho chủ nơi ở giờ dự kiến mới. Đừng cố chạy trên đoạn đường đất đỏ khi nước đang chảy trên mặt đường. Nếu tới vào tối, nhờ chủ nhà ra đón ở chỗ rẽ từ quốc lộ hoặc hướng dẫn qua điện thoại từng đoạn.
Khi đã tới nơi muộn, bỏ qua vòng đi bộ và hoàng hôn, chỉ làm ba việc: kiểm nước nóng và chăn, ăn tối, hỏi chủ nhà năm câu ở trên. Vòng định hướng chuyển sang sáng sớm hôm sau, ngay sau khi ngắm bình minh. Một buổi tối đầu yên ổn quan trọng hơn việc tận dụng từng giờ.
Nếu sáng hôm sau trời vẫn mưa, dùng thời gian đó để nghỉ, trò chuyện với chủ nhà, uống cà phê ngắm màn mưa trên hồ. Cảnh hồ trong mưa có vẻ đẹp riêng, và mưa vùng cao thường không kéo dài cả ngày.
Câu hỏi thường gặp
Tới Tà Đùng rồi nên đi đâu trước?
Nên nhận chỗ ở và ổn định trước, hỏi chủ nhà về bữa tối, thời tiết, thuyền và đường xá, rồi đi một vòng ngắn quanh nơi ở. Hoàng hôn đầu tiên nên ngắm ở chỗ gần, về được trước khi trời tối, thay vì chạy xe ra điểm xa ngay khi vừa tới.
Tới Tà Đùng buổi tối thì làm gì?
Nếu lỡ tới muộn, hãy báo trước cho chủ nơi ở, đi chậm theo điểm ghim và các mốc chủ nhà dặn, tránh lối tắt. Tới nơi thì ăn tối, nghỉ ngơi và để việc khám phá sang sáng hôm sau, khi trời sáng và bạn đã nghỉ đủ sức.
Nên hỏi chủ homestay ở Tà Đùng những gì?
Năm câu hữu ích nhất: tối nay ăn ở đâu, mấy hôm nay thời tiết thế nào, sáng mai ngắm bình minh ở đâu, đi thuyền ở bến nào và với ai, quanh đây có chỗ nào không nên đi. Ghi lại câu trả lời để cả nhóm cùng biết.
Có được đi vào vườn cà phê quanh hồ để chụp ảnh không?
Vườn cà phê và rẫy quanh hồ là đất của người dân. Muốn vào, hãy hỏi chủ vườn trước, không hái trái, không bẻ cành, không giẫm lên cây trồng. Nhiều chủ vườn vui vẻ cho khách vào xem nếu được hỏi lịch sự.
Ngày đầu ở Tà Đùng có nên đi thuyền luôn không?
Thường không nên, nhất là khi bạn tới vào buổi chiều. Chiều mùa mưa dễ có giông, và sau chặng xe dài cả nhóm đã mệt. Đi thuyền vào giữa buổi sáng hôm sau khi gió nhẹ, mặt hồ êm sẽ an toàn và dễ chịu hơn.
Làm sao biết chỗ ngắm bình minh gần nơi ở?
Hỏi chủ nơi ở, và trong lúc đi vòng quanh buổi chiều hay ngồi ngắm hoàng hôn, để ý hướng phía đông, chỗ nào thoáng và cao. Ghi lại vị trí và đường đi để sáng sớm hôm sau ra đúng chỗ mà không phải tìm trong bóng tối.