Đi Tà Đùng về trong ngày được, nhưng chỉ hợp lý khi bạn xuất phát từ nơi gần như Gia Nghĩa, Di Linh hay Bảo Lộc; từ Đà Lạt hoặc Buôn Ma Thuột là một ngày rất dài; còn từ TP.HCM thì gần như không nên đi về trong ngày. Lý do không chỉ là quãng đường, mà vì giờ đẹp nhất của vùng hồ là sáng sớm và chiều muộn, đúng lúc người đi trong ngày đang ngồi trên xe.
Cách quyết định đơn giản nhất là tính tổng giờ ngồi xe hai chiều rồi so với số giờ bạn thực sự có mặt ở hồ. Nếu thời gian ngồi xe nhiều hơn thời gian ở hồ, chuyến trong ngày sẽ mệt hơn là vui. Thời gian chạy xe dưới đây chỉ là mức "khoảng", phụ thuộc đường, thời tiết và loại xe — hãy kiểm lại trên bản đồ số trước khi đi.
Bài này đi theo từng nơi xuất phát, đưa ra khung giờ cho một ngày, và những trường hợp nên ngủ lại dù chỉ một đêm. Chuyện "nên ở mấy đêm cho lần đầu" đã có bài riêng; ở đây là câu hỏi hẹp hơn: đi về trong ngày có làm được không.
Từ nơi bạn ở, đi về trong ngày có hợp lý không?
Bảng dưới xếp các nơi khách hay xuất phát theo mức độ hợp lý của chuyến trong ngày. Thời gian ghi là ước lượng thô cho một chiều; con số thực tế bạn cần đo trên bản đồ số theo đúng điểm đi và điểm đến của mình:
| Nơi xuất phát | Thời gian một chiều (ước lượng thô) | Đi về trong ngày |
|---|---|---|
| Gia Nghĩa | Khoảng một đến hai giờ tuỳ điểm hồ | Hợp lý, còn dư thời gian |
| Di Linh | Khoảng một đến hai giờ | Hợp lý nếu đi sớm |
| Bảo Lộc | Khoảng hai giờ hoặc hơn | Làm được, nên rời sớm |
| Đà Lạt, Đức Trọng | Khoảng ba giờ hoặc hơn | Rất dài, chỉ hợp khi quen chạy đèo |
| Buôn Ma Thuột | Khoảng ba đến bốn giờ | Rất dài, nên ngủ lại |
| Phan Thiết | Khoảng bốn giờ hoặc hơn | Không nên trong ngày |
| TP.HCM | Khoảng năm đến sáu giờ hoặc hơn | Không nên trong ngày |
Cột giữa cố tình để rộng vì cùng một nơi xuất phát, đi tới đồi gần quốc lộ hay đồi sâu trong thôn chênh nhau đáng kể. Hãy cộng thêm thời gian ăn sáng, đổ xăng và nghỉ dọc đường; chuyến dài thường cộng thêm ít nhất một giờ so với số trên bản đồ.
Vì sao người ở xa đi về trong ngày thường thấy hụt?
Lý do thứ nhất là ánh sáng. Cảnh hồ Tà Đùng đẹp nhất khi có mây sớm, sương tan trên mặt nước, hoặc nắng chiều nghiêng làm nổi khối các đảo. Người đi từ xa trong ngày thường tới nơi vào cuối buổi sáng và phải rời đi từ giữa chiều, tức là đúng khoảng thời gian ánh sáng gắt, cảnh phẳng và nóng nhất.
Lý do thứ hai là sức người. Ngồi xe năm, sáu tiếng mỗi chiều qua đèo khiến nhiều người say xe, mỏi lưng, tới nơi chỉ muốn nằm. Tài xế còn phải giữ sức cho chặng về, và chặng về rất dễ rơi vào chiều tối khi đường đèo thiếu sáng, mùa mưa lại hay có giông.
Lý do thứ ba là dịch vụ. Đi thuyền, ghé vườn, ăn trưa đều cần thời gian chờ. Một bữa trưa ở vùng hồ có thể mất hơn một giờ vì quán làm theo đơn. Chuyến trong ngày từ xa không còn chỗ cho những khoảng chờ đó.
Vì thế, câu hỏi đúng không phải "có tới được trong ngày không" — tới thì được — mà là "tới rồi có kịp thấy cái mình muốn thấy không". Với khách từ TP.HCM, câu trả lời gần như luôn là không.
Khung một ngày cho người xuất phát từ Gia Nghĩa, Di Linh hay Bảo Lộc
Nếu bạn ở gần và chọn đi về trong ngày, khung dưới đây giúp tận dụng được buổi sáng — phần tốt nhất của ngày:
- Xuất phát thật sớm, trước bình minh nếu đường quen, để tới hồ khi sương còn trên mặt nước.
- Đi thẳng lên một điểm cao đã hẹn trước (nơi ở, quán có view) để xem hồ buổi sớm; đừng vừa đi vừa tìm.
- Ăn sáng, uống cà phê gần hồ, rồi đi thuyền vào giữa buổi sáng khi mặt hồ còn êm.
- Trước trưa ghé một vườn cà phê hay đi dạo đường thôn, tránh nắng gắt.
- Ăn trưa sớm, nghỉ ngơi trong bóng râm hoặc ở quán có mái.
- Nếu trời không có giông, ở lại tới chiều muộn để xem nắng nghiêng, rồi lên đường về trước khi trời tối hẳn.
- Mùa mưa thì đảo ngược: về sớm hơn, tránh chạy đường đèo dưới mưa giông chiều.
Khung này cho bạn một buổi sáng đầy đủ và một phần buổi chiều. Nếu thấy chưa đủ, đó là dấu hiệu chuyến sau nên ở lại một đêm.
Từ Đà Lạt hay Buôn Ma Thuột thì sao?
Hai thành phố này đều có khách tự hỏi "tranh thủ ghé Tà Đùng một ngày được không". Về kỹ thuật thì được: xuất phát từ sáng sớm, tới hồ khoảng giữa buổi sáng, chơi vài giờ rồi quay về, về tới nơi khi trời đã tối. Nhưng đó là một ngày gần như chỉ để chạy xe.
Từ Đà Lạt, phần lớn quãng đường đi qua vùng đồi núi, đoạn đèo nhiều khúc cua, người say xe sẽ mệt. Nếu bạn đang có một chuyến Đà Lạt dài ngày, ghé Tà Đùng bằng cách ngủ lại một đêm ở vùng hồ thường hợp lý hơn nhiều so với đi rồi về trong ngày. Chuyên mục lịch trình ghép tuyến có bài riêng về cách thêm một hai đêm Tà Đùng vào chuyến Đà Lạt.
Từ Buôn Ma Thuột, đường đi qua Gia Nghĩa rồi theo quốc lộ 28 vào vùng hồ. Đoạn đầu khá thẳng, nhưng tổng quãng đường dài. Đi về trong ngày thường chỉ hợp với người lái xe quen tuyến, đi nhóm nhỏ, chấp nhận chỉ xem hồ một buổi.
Cũng nên nhớ rằng giờ chạy xe trên bản đồ số thường tính theo tốc độ lý tưởng. Thực tế có xe tải chậm trên đèo, đoạn sửa đường, những lần dừng để chụp ảnh hay đổ xăng. Với chặng dài vài giờ, cộng thêm ba mươi phút tới một giờ mỗi chiều là cách tính sát hơn.
Một cách thoả hiệp cho người ở hai nơi này: đi chiều hôm trước, ngủ một đêm gần hồ, sáng hôm sau xem bình minh, đi thuyền rồi về. Tổng thời gian vẫn khoảng một ngày rưỡi, nhưng bạn có được hai thời điểm đẹp nhất thay vì không có cái nào.
Từ TP.HCM đi về trong ngày có ai làm không?
Có người làm, thường là nhóm bạn trẻ đi xe riêng, xuất phát từ nửa đêm, tới hồ lúc sáng, rồi về đêm. Nhưng đây là kiểu đi mà người viết cẩm nang không khuyên. Tổng thời gian lái xe hai chiều có thể lên tới mười hai giờ hoặc hơn, phần lớn chạy lúc tối trời qua đường đèo và đường quốc lộ có nhiều xe tải. Tài xế mệt là rủi ro lớn nhất của cả chuyến.
Nếu thời gian của bạn chỉ có một ngày cuối tuần, hãy cân nhắc xuất phát từ chiều thứ sáu hoặc tối hôm trước, ngủ ở một điểm dừng lớn trên đường như Bảo Lộc hay Gia Nghĩa, sáng sớm vào hồ, rồi ngủ thêm một đêm ở vùng hồ. Như vậy bạn vẫn chỉ mất hai ngày nghỉ nhưng không phải chạy đêm hai chiều.
Nếu không thể sắp xếp được một đêm, có lẽ nên chọn một điểm gần TP.HCM hơn cho chuyến này, và để Tà Đùng cho dịp có ít nhất hai ngày. Đó không phải lời chê, mà là cách để lần đầu bạn thấy Tà Đùng đúng với điều người ta kể.
Với người đi xe khách, chuyến trong ngày từ TP.HCM gần như không làm được vì còn phải đổi xe chặng cuối. Bài riêng về đi xe khách tới Gia Nghĩa nói rõ hơn cách nối chặng.
Đi trong ngày bằng xe máy hay ô tô thì khác gì?
Xe máy cho bạn sự linh hoạt: dừng ở bất cứ khúc quanh nào có cảnh đẹp, rẽ vào đường thôn hẹp, lên những con dốc đất mà ô tô không vào được. Với người ở Gia Nghĩa hay Di Linh, một chuyến xe máy đi về trong ngày là cách nhẹ nhàng nhất để thăm hồ. Đổi lại, xe máy phơi người dưới nắng gắt giữa trưa và dưới mưa giông buổi chiều, nên thể lực tụt nhanh hơn. Đi về trong ngày bằng xe máy từ Bảo Lộc trở ra là đã khá dài; từ Đà Lạt hay Buôn Ma Thuột thì chỉ hợp với người quen chạy đường dài.
Ô tô dễ chịu hơn cho người lớn tuổi và trẻ nhỏ, có chỗ nghỉ, có điều hoà, chở được đồ ăn và nước. Nhưng ô tô phụ thuộc vào đường: nhiều điểm ngắm đẹp nằm cuối đường đất, xe gầm thấp không vào được, phải để xe rồi đi bộ. Tài xế ô tô chuyến trong ngày gánh trọn hai chặng dài, nên nếu chỉ có một người biết lái, nên cân nhắc ngủ lại.
Dù đi bằng gì, nguyên tắc chung là người cầm lái phải được nghỉ thật sự ở hồ: ngủ trưa, không uống rượu bia, không chạy thêm những đoạn không cần thiết. Chặng về mới là chặng nguy hiểm nhất của một ngày dài.
Khi nào nên đổi ý, ngủ lại dù đã định đi về trong ngày?
Có những tình huống mà đổi kế hoạch ngay tại chỗ, ở lại một đêm, an toàn và dễ chịu hơn là cố về. Nên xin ở lại hoặc tìm chỗ ngủ gần nhất khi:
- Người cầm lái thấy buồn ngủ, mỏi mắt, hoặc đã uống rượu bia trong ngày.
- Trời đổ giông lớn đúng giờ định về, mưa không có dấu hiệu ngớt trước lúc tối.
- Có người trong nhóm say xe nặng, mệt, hoặc trẻ nhỏ bị sốt.
- Xe có dấu hiệu bất thường: phanh kêu, lốp non, đèn yếu, mà chặng về có đèo.
- Đường về có tin sạt lở hoặc đang ùn tắc kéo dài.
- Đã quá giờ hẹn về mà còn phải chạy đường đất ra quốc lộ trong bóng tối.
Để đổi ý được dễ dàng, trước khi đi hãy lưu sẵn tên vài nơi ở trong vùng và hỏi xem họ có nhận khách đến muộn không. Mang theo bàn chải, thuốc thường dùng và một bộ đồ mỏng trong cốp xe cũng giúp quyết định ở lại bớt khó. Một đêm phát sinh rẻ hơn rất nhiều so với một chặng đèo đi trong mệt mỏi.
Chuẩn bị gì riêng cho chuyến đi về trong ngày?
Chuyến trong ngày không cần nhiều hành lý nhưng cần vài thứ để không bị động khi lịch sít sao:
- Hẹn trước một chỗ ngồi xem hồ và một chỗ ăn trưa, để không mất giờ tìm.
- Đặt thuyền trước nếu muốn đi, hỏi giờ tốt nhất và thời gian một vòng.
- Tải bản đồ ngoại tuyến cho khu vực vì có đoạn sóng yếu.
- Mang tiền mặt nhỏ cho quán, gửi xe, mua nước dọc đường.
- Nước uống, mũ rộng vành, kem chống nắng — giữa trưa trên đồi trống rất nắng.
- Áo mưa mỏng nếu đi mùa mưa, và áo khoác cho chặng về chiều tối.
- Hẹn giờ quay về cố định, đặt báo thức, không kéo dài "thêm chút nữa" khi trời đã ngả tối.
Điều quan trọng nhất là giờ quay về. Người đi trong ngày hay bị hấp dẫn bởi ánh chiều đẹp rồi nán lại, sau đó phải chạy đèo trong bóng tối. Hãy chốt giờ trước khi đi và giữ đúng.
Câu hỏi thường gặp
Tà Đùng cách TP.HCM bao nhiêu km?
Quãng đường thường được nhắc là khoảng hai trăm năm mươi cây số, tuỳ tuyến và điểm đến cụ thể trong vùng hồ. Thời gian chạy xe thường từ năm đến sáu giờ hoặc hơn. Hãy kiểm trên bản đồ số theo đúng điểm đi và điểm đến của bạn.
Đi trong ngày có kịp đi thuyền ra hồ không?
Kịp nếu bạn tới hồ trước giữa buổi sáng và đã hẹn thuyền trước. Một vòng thuyền quanh các đảo thường mất khoảng một đến vài giờ tuỳ lộ trình. Buổi chiều mùa mưa dễ phải huỷ vì giông, nên ưu tiên đi buổi sáng.
Có chỗ nghỉ trưa cho khách đi trong ngày không?
Một số quán cà phê, nhà hàng ven hồ có chỗ ngồi lâu cho khách. Một số nơi ở nhận khách nghỉ trong ngày theo thoả thuận riêng. Hãy hỏi trước; đừng mặc định chỗ nào cũng cho nghỉ trưa miễn phí.
Đi trong ngày có thấy mây ở Tà Đùng không?
Mây và sương thường đẹp nhất lúc sáng sớm, tan dần khi nắng lên. Người ở xa đi trong ngày thường tới nơi lúc mây đã tan. Chỉ người xuất phát từ nơi gần, đi từ rất sớm, mới có cơ hội thấy, và cũng không có ngày nào bảo đảm.
Đi trong ngày bằng xe khách từ Gia Nghĩa có được không?
Khó, vì chặng từ Gia Nghĩa vào vùng hồ không có tuyến xe công cộng dày, thường phải thuê xe hoặc nhờ đưa đón. Nếu không có phương tiện riêng, nên ngủ lại một đêm để không phụ thuộc giờ xe về.