Có, bạn vẫn nên đi Tà Đùng mùa mưa nếu chấp nhận rằng buổi chiều có thể mưa, đường đất đỏ sẽ trơn và lịch chơi phải linh hoạt; đổi lại, đồi cỏ xanh, mây sà thấp và khách thưa hơn. Không nên đi khi bản tin đang cảnh báo mưa lớn kéo dài, áp thấp hay bão ảnh hưởng tới Tây Nguyên, hoặc khi bạn chỉ có một ngày và nhất định phải về đúng giờ.
Ở vùng Tây Nguyên, mùa mưa thường kéo dài nhiều tháng, phổ biến từ khoảng tháng 5 tới tháng 10 hoặc tháng 11, nhưng năm nào cũng lệch ít nhiều. Kiểu mưa hay gặp là sáng tạnh, trưa oi, chiều đổ mưa giông rồi tối dịu lại. Những ngày mưa dầm cả ngày ít hơn, thường đi kèm các đợt thời tiết lớn mà bản tin có báo trước.
Bài này trả lời các câu hỏi người ta hay gõ khi phân vân: mưa có làm mất cảnh không, đường có đi được không, có đi thuyền được không, nên ở mấy đêm, và dấu hiệu nào cho biết phải hoãn. Bài theo từng tháng trong năm nằm ở chuyên mục riêng; ở đây là quyết định đi hay không.
Mưa ở Tà Đùng thường rơi vào lúc nào trong ngày?
Trong phần lớn mùa mưa, kiểu thời tiết hay gặp ở vùng hồ là buổi sáng trời quang hoặc có sương, nắng lên dần tới trưa, rồi mây đối lưu kéo tới vào đầu hoặc giữa buổi chiều và đổ mưa giông. Mưa có khi chỉ ba mươi phút, có khi kéo dài tới tối. Sau mưa, không khí mát và trong, thỉnh thoảng có cầu vồng hoặc mây trắng bò trên mặt hồ.
Điều này dẫn tới một nguyên tắc dễ nhớ: việc gì cần trời khô thì làm vào buổi sáng. Đi thuyền, đi bộ lên đồi, chạy xe đường đất, ghé vườn cà phê đều nên xếp trước trưa. Buổi chiều để dành cho việc trong nhà, ngủ trưa, ngồi hiên nhìn mưa, hoặc chỉ ra ngoài khi trời đã tạnh hẳn.
Cũng có những đợt mưa không theo nhịp đó: mưa dầm nhiều ngày khi có áp thấp, rãnh thấp hoặc bão ở Biển Đông ảnh hưởng vào đất liền. Những đợt này thường được Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia và đài khí tượng khu vực báo trước vài ngày. Đó là lúc cần xem lại kế hoạch chứ không phải chỉ mang thêm áo mưa.
Mưa giông chiều còn kèm sét. Trên đồi trống ven hồ, bạn là điểm cao nhất xung quanh, nên khi trời bắt đầu có sấm thì vào nhà hoặc xe, không đứng dưới gốc cây đơn độc và không ở trên mặt hồ.
Mùa mưa được gì, mất gì so với mùa khô?
Mùa nào ở Tà Đùng cũng có cái hay riêng. Bảng dưới so những điểm khách hay quan tâm, để bạn tự cân xem điều gì quan trọng với mình:
| Khía cạnh | Mùa mưa thường thế nào | Mùa khô thường thế nào |
|---|---|---|
| Màu cảnh | Đồi cỏ, vườn cây xanh đậm | Cỏ ngả vàng dần về cuối mùa |
| Mực nước hồ | Tăng dần theo mùa, đảo tròn đầy hơn về cuối mùa | Rút dần, lộ dải bờ đất đỏ |
| Mây, sương | Mây sà thấp, sương sau mưa hay gặp | Sáng sớm có khi có sương, nhiều ngày trời trong |
| Đường đất | Trơn, lầy, có đoạn xe khó lên dốc | Khô, bụi, dễ đi hơn |
| Đi thuyền | Sáng thường được, chiều dễ phải huỷ | Đi được nhiều buổi trong ngày hơn |
| Lượng khách | Thưa hơn, trừ dịp lễ | Đông hơn vào cuối tuần, dịp lễ |
| Rủi ro | Sét, sạt lở, nước suối lên nhanh | Nắng gắt, mất nước, bụi đường |
Nếu điều bạn thích nhất là đồi xanh, mây và sự yên tĩnh, mùa mưa đáng cân nhắc. Nếu bạn cần trời xanh để chụp ảnh, đi thuyền nhiều buổi và chạy xe máy đường đất cho nhẹ nhõm, mùa khô hợp hơn.
Đường lên và đường quanh hồ mùa mưa đi được không?
Quốc lộ 28 và các trục đường nhựa chính vẫn đi được trong mùa mưa, nhưng cần chạy chậm ở đoạn đèo, chú ý đất đá trôi xuống mặt đường sau các trận mưa lớn và tầm nhìn giảm khi mưa nặng hạt. Các đoạn đường đang thi công, nếu có, sẽ lầy hơn hẳn mùa khô. Hãy hỏi chủ nơi ở về tình trạng đường ngay trước ngày đi.
Phần đáng lo hơn là đường đất đỏ từ quốc lộ rẽ xuống các đồi ven hồ. Đất bazan khi ướt rất trơn, bánh xe máy dễ trượt khi lên dốc, ô tô gầm thấp có thể sa lầy. Nhiều nơi ở trong vùng có đường bê tông tới cổng, nhưng cũng có chỗ đoạn cuối vẫn là đất. Trước khi đặt, hãy hỏi thẳng: "Từ quốc lộ vào tới cổng có đoạn đất không, mưa thì ô tô vào được không?"
Nếu đi xe máy, nên mang áo mưa bộ thay cho áo cánh dơi, bọc đồ điện tử trong túi kín, và để dành thời gian chạy dư. Khi gặp đoạn dốc đất ướt mà không chắc tay, dắt xe hoặc để xe ở chỗ bằng rồi đi bộ an toàn hơn cố bốc lên.
Ô tô thì nên kiểm lốp, cần gạt nước và đèn trước khi đi. Lốp mòn trên đường đèo ướt là chuyện đáng lo hơn nhiều người nghĩ. Khi xuống dốc dài dưới mưa, về số thấp để xe tự ghìm, hạn chế đạp phanh liên tục. Nếu đường vào nơi ở là đất, hỏi chủ nhà chỗ để xe an toàn gần quốc lộ, rồi nhờ họ đón hoặc đi bộ vào; nhiều chủ nhà quen làm việc này trong mùa mưa.
Bài riêng về đường đất đỏ và dốc đồi trong chuyên mục đường đi có hướng dẫn chi tiết cách chạy; ở đây chỉ cần nhớ: mùa mưa, đoạn đất mới là đoạn quyết định chuyến đi có êm hay không.
Mùa mưa còn đi thuyền ra hồ được không?
Thường là được, nhưng phụ thuộc vào thời tiết trong ngày. Người chạy thuyền ở vùng hồ quen đọc trời: họ sẽ đi buổi sáng khi mặt hồ êm, và huỷ hoặc quay về sớm khi thấy mây giông kéo tới. Bạn nên đặt lịch thuyền vào buổi sáng và coi buổi chiều là phương án phụ.
Trên hồ, nguy hiểm lớn nhất trong mùa mưa là gió giật và sét khi giông tới. Mặt hồ rộng, ít chỗ trú, thuyền nhỏ chòng chành khi gió đổi hướng đột ngột. Vì vậy hãy luôn mặc áo phao trong suốt chuyến, kể cả khi người lái nói "đi gần thôi". Trẻ em cần áo phao vừa cỡ, không dùng áo người lớn.
Nếu người lái thuyền nói không nên đi, hãy nghe theo. Họ hiểu mặt hồ hơn khách. Ngược lại, nếu trời đã có sấm mà ai đó vẫn mời đi "cho kịp", bạn có quyền từ chối.
Một lưu ý nữa về thuyền mùa mưa là đồ đạc. Hãy bọc điện thoại, máy ảnh trong túi chống nước, mang áo mưa mỏng lên thuyền ngay cả khi trời đang nắng, và để giày dép dễ ướt. Mưa trên hồ tới rất nhanh, từ lúc thấy màn mưa ở phía xa tới lúc nó phủ lên thuyền có khi chỉ vài phút.
Mùa mưa nước hồ dâng dần, thường đến cuối mùa thì đầy hơn. Cảnh đảo tròn xanh nổi giữa nước, thứ mà nhiều người thấy trên ảnh, hay đẹp nhất vào giai đoạn này. Một buổi sáng sau đêm mưa, trời trong và hồ lặng, là lúc đi thuyền đáng giá nhất của cả mùa.
Những khoảnh khắc chỉ mùa mưa mới có ở Tà Đùng
Người hay lên Tà Đùng nhiều lần thường nói vài cảnh đẹp nhất họ từng gặp lại rơi vào mùa mưa. Đó là buổi sáng sau một đêm mưa lớn: không khí sạch bụi, núi xa hiện rõ từng lớp, mây trắng còn vướng ở lưng đồi và trên mặt hồ có những dải hơi nước mỏng bốc lên khi nắng đầu ngày chạm vào. Cảnh này không hẹn trước được, nhưng nếu bạn ngủ lại gần hồ và dậy sớm, cơ hội gặp khá cao trong những tuần mưa đều.
Một khoảnh khắc khác là lúc cơn giông chiều vừa đi qua. Mây đen dạt về một phía, nắng chiều lọt qua khe mây chiếu xuống mặt hồ thành từng vệt sáng, đôi khi có cầu vồng vắt qua các đảo. Để thấy cảnh này, bạn phải ở sẵn trong nhà hoặc dưới mái hiên nhìn ra hồ khi mưa, chứ không phải đang chạy xe trên đường.
Mùa mưa cũng là mùa đồi cỏ và vườn cây xanh nhất trong năm. Những quả đồi mùa khô vàng úa, lộ đất đỏ, thì lúc này phủ một màu xanh non, tương phản rõ với mặt nước. Với người thích chụp ảnh phong cảnh, màu sắc này là lý do đủ để chọn mùa mưa.
Cuối cùng là sự yên tĩnh. Ngoài các dịp lễ, cuối tuần mùa mưa thưa khách hơn hẳn, nơi ở dễ đặt hơn, điểm ngắm ít người hơn. Nếu bạn đi để nghỉ chứ không để chơi nhiều, mùa mưa cho bạn đúng thứ mình cần.
Lên kế hoạch một chuyến mùa mưa thế nào cho ít rủi ro?
Một chuyến mùa mưa êm thường nhờ khâu chuẩn bị nhiều hơn nhờ may mắn. Các bước dưới đây áp dụng cho chuyến hai ngày một đêm hay hai đêm:
- Ở ít nhất một đêm, tốt hơn là hai đêm, để có hai buổi sáng — buổi sáng là thời gian vàng của mùa mưa.
- Chọn nơi ở có đường vào cứng hoặc có chỗ để xe gần quốc lộ, hỏi rõ trước khi đặt.
- Xem dự báo thời tiết ba ngày trước, rồi xem lại tối hôm trước và sáng ngày đi.
- Xếp việc ngoài trời vào buổi sáng: đi thuyền, đi bộ, chạy xe đường đất.
- Chuẩn bị việc cho buổi chiều mưa: sách, bài, trò chơi cho trẻ, hoặc ghé quán cà phê có mái.
- Lên đường về sớm, tránh chạy đèo vào chiều tối khi mưa giông đổ xuống.
- Hỏi trước chính sách đổi ngày hoặc huỷ của nơi ở khi có cảnh báo thời tiết xấu.
Với nhóm đông, hãy thống nhất trước một "giờ quyết định": ví dụ tối hôm trước ngày đi, nếu bản tin có cảnh báo mưa lớn cho khu vực thì cả nhóm dời lịch, không bàn lại giữa đường.
Khi nào nên hoãn chuyến đi Tà Đùng?
Mùa mưa không phải lý do để bỏ chuyến, nhưng có những dấu hiệu cho thấy nên dời ngày. Nếu gặp một trong các trường hợp dưới đây, hãy cân nhắc hoãn hoặc đổi điểm đến:
- Bản tin cảnh báo mưa lớn diện rộng, áp thấp nhiệt đới hoặc bão ảnh hưởng tới Tây Nguyên và Nam Trung Bộ trong những ngày bạn đi.
- Có tin sạt lở, đường bị chia cắt trên các tuyến bạn định đi, nhất là đoạn đèo.
- Nơi ở báo đường vào đang lầy nặng, ô tô không lên được, mà nhóm bạn có người già, trẻ nhỏ.
- Bạn chỉ có một ngày đi về và bắt buộc phải về kịp giờ, không có chỗ cho chậm trễ.
- Người lái xe chưa quen đường đèo, chưa từng chạy mưa đường núi.
- Kế hoạch chính của chuyến là cắm trại ven hồ hoặc ra đảo, những hoạt động bị ảnh hưởng nặng nhất khi giông.
Hoãn chuyến tốn ít hơn một chuyến đi trong lo lắng. Nếu đã đặt cọc, liên hệ nơi ở sớm để xin đổi ngày; nhiều chủ nhà sẵn sàng dời lịch khi có cảnh báo thời tiết chính thức. Bài về an toàn trong chuyên mục an toàn và sức khoẻ có thêm các dấu hiệu sạt lở cần tránh.
Câu hỏi thường gặp
Tháng 7, tháng 8 đi Tà Đùng có được không?
Đây là giữa mùa mưa ở Tây Nguyên, mưa chiều xảy ra thường xuyên. Bạn vẫn đi được nếu xếp việc ngoài trời vào buổi sáng, ở ít nhất một đêm và theo dõi dự báo. Không nên chọn những ngày đang có cảnh báo mưa lớn hay bão.
Mùa mưa ở Tà Đùng có lạnh không?
Ban ngày thường dễ chịu, có hôm oi trước cơn giông. Sau mưa và về đêm trời mát hơn, có lúc se lạnh, nhất là trên đồi gió. Một áo khoác mỏng chống gió và một bộ quần áo khô dự phòng là đủ cho đa số người.
Đi xe máy lên Tà Đùng mùa mưa có nguy hiểm không?
Nguy hiểm tăng ở đoạn đèo khi mưa lớn và ở đường đất đỏ trơn. Nếu tay lái chưa vững, hãy chạy thật chậm, giữ khoảng cách, tránh chạy chiều tối và dắt xe ở dốc đất ướt. Khi mưa quá to, dừng ở chỗ an toàn chờ ngớt.
Mùa mưa có được cắm trại ven hồ Tà Đùng không?
Có thể, nhưng rủi ro cao hơn: giông, sét, đất trơn, nước dâng. Chỉ nên cắm ở bãi có chủ quản lý, có mái che hoặc nhà gần đó để trú, và sẵn sàng dọn vào trong khi trời chuyển. Chuyên mục cắm trại có bài riêng cho mùa mưa.
Mùa mưa có bị muỗi, vắt nhiều không?
Mùa mưa côn trùng nhiều hơn, nhất là chiều tối và gần bụi rậm, vườn cây. Nên mặc áo dài tay khi ra vườn, dùng kem chống côn trùng và đi giày kín khi vào lối mòn ẩm. Nếu có vết cắn sưng đau bất thường, hãy hỏi nhân viên y tế.
Dịp lễ 2/9 đi Tà Đùng có bị mưa không?
Đầu tháng 9 vẫn là mùa mưa ở Tây Nguyên nên khả năng mưa chiều khá cao, nhưng không có năm nào giống năm nào. Dịp lễ lại đông khách, nên hãy đặt chỗ sớm, hỏi chính sách đổi ngày và xem dự báo sát ngày.