Đi Tà Đùng tiết kiệm hiệu quả nhất bằng ba quyết định lớn: đi giữa tuần thay vì cuối tuần, đi đông người chung một xe và chia chỗ ở, và chọn kiểu ở đơn giản như phòng nghỉ hoặc cắm trại ở khu được phép. Ba quyết định này giảm được nhiều hơn mọi mẹo nhỏ cộng lại, vì chúng đánh vào hai khoản lớn nhất của chuyến là đi lại và chỗ ở.
Phần còn lại của việc tiết kiệm là những việc nhỏ: mang đủ đồ từ nhà, tự lo một phần bữa ăn, chọn trải nghiệm miễn phí. Bài này đi qua các cách đó, và cũng nói rõ những khoản không nên cắt, vì vùng hồ có đường đèo, mặt nước sâu và thời tiết đổi nhanh.
Không có giá thật trong bài. Các ví dụ dùng "đơn vị" giả định để thấy tỷ lệ giảm.
Mỗi cách tiết kiệm giảm được khoản nào?
Bảng xếp các cách tiết kiệm theo mức tác động, từ lớn đến nhỏ. Hãy bắt đầu từ trên xuống, vì cách ở dòng đầu thường tiết kiệm được nhiều hơn mọi dòng cuối cộng lại:
| Cách làm | Đánh vào khoản | Mức tác động | Đánh đổi |
|---|---|---|---|
| Đi giữa tuần | Chỗ ở, xe thuê | Lớn | Phải xin nghỉ ngày thường |
| Đi đông người chung một xe | Đi lại | Lớn | Cần hẹn được nhiều người cùng lịch |
| Ở phòng đơn giản hoặc cắm trại | Chỗ ở | Lớn | Ít tiện nghi, có thể không nhìn thẳng hồ |
| Ghép tuyến với chuyến sẵn có | Đi lại | Vừa đến lớn | Lịch trình dài hơn |
| Tự lo một phần bữa ăn | Ăn uống | Vừa | Mất thời gian chuẩn bị |
| Đi thuyền ghép | Trải nghiệm | Vừa | Theo giờ chung |
| Mang đủ đồ từ nhà | Lặt vặt | Nhỏ | Hành lý nặng hơn một chút |
Nhiều người làm ngược: giữ nguyên ngày cuối tuần và chỗ ở đắt, rồi cố tiết kiệm bằng cách ăn qua loa hay bỏ chuyến thuyền. Kết quả là chuyến đi vừa không rẻ hơn bao nhiêu vừa kém vui.
Đi giữa tuần: cách tiết kiệm lớn nhất mà ít người dùng
Nhu cầu chỗ ở và xe ở vùng hồ dồn vào cuối tuần và dịp lễ. Giữa tuần, cùng một chỗ ở, cùng khung cảnh mây sáng sớm, thường dễ đặt hơn, có khi không có phụ thu cuối tuần, và bạn còn có lợi thế ít người ở điểm ngắm hay bến thuyền. Với người làm việc linh hoạt, nghỉ phép một hai ngày giữa tuần để đi Tà Đùng là cách vừa rẻ vừa yên tĩnh.
Đường đi cũng thông thoáng hơn. Rời thành phố sáng thứ Ba khác hẳn chiều thứ Sáu: ít kẹt xe ở cửa ngõ, ít tốn nhiên liệu cho đoạn bò chậm, tài xế ít mệt. Xe khách ngày thường cũng dễ chọn giờ hơn.
Điều cần lưu ý là một số dịch vụ nhỏ ở vùng hồ có thể không mở đủ vào ngày thường, ví dụ quán ăn chỉ mở cuối tuần hoặc thuyền phải đủ khách mới chạy. Hỏi trước nơi ở về bữa ăn và thuyền vào đúng ngày bạn đến. Ví dụ giả định: nếu chỗ ở cuối tuần là 100 đơn vị và giữa tuần là 75 đơn vị, nhóm bốn người ở một đêm tiết kiệm 25 đơn vị, đủ cho cả chuyến thuyền.
Đi lại rẻ hơn: lấp đầy xe và chọn đúng phương tiện
Một xe đầy rẻ hơn hai xe vơi. Ô tô bảy chỗ chở bảy người thì mỗi người trả chưa tới một nửa so với chở ba người. Rủ thêm người, ghép với nhóm bạn quen là cách cắt tiền đi lại nhanh nhất.
Người đi một mình: xe khách cộng thuê xe máy tại chỗ. Với một người, xe khách thường là cách rẻ nhất tính trên đầu người. Thuê thêm xe máy ở thị trấn gần nhất để chủ động trong vùng thường rẻ hơn gọi xe nhiều lần, nếu bạn có bằng lái phù hợp và quen đường dốc.
Ghép Tà Đùng vào chuyến sẵn có. Nếu bạn đang ở Đà Lạt, Bảo Lộc, Gia Nghĩa hay Buôn Ma Thuột, chặng đi thêm tới vùng hồ ngắn hơn nhiều so với một chuyến riêng từ TP.HCM. Chuyên mục lịch trình ghép tuyến có các vòng gợi ý.
Đặt vé xe khách cả hai chiều cùng lúc. Người đi xe khách đặt luôn chiều về khi đặt chiều đi thì tránh được cảnh chuyến muốn đi đã kín, phải chuyển sang xe riêng đắt hơn vào phút cuối.
Gom việc đi lại trong vùng. Sắp các điểm theo một vòng, đi ra bến thuyền và điểm ngắm cùng một lượt, bớt những lần chạy qua chạy lại trên đường dốc.
Ở rẻ mà vẫn thấy hồ
Chỗ ở nhìn thẳng ra mặt hồ là thứ đắt nhất ở Tà Đùng. Nhưng thấy hồ không nhất thiết phải ngủ ở chỗ đắt nhất. Có ba cách: ở phòng nghỉ đơn giản gần đó rồi đi ra điểm ngắm lúc sáng sớm và chiều muộn; ở homestay hoặc nhà vườn khuất sau đồi, cách hồ một quãng ngắn; hoặc cắm trại ở khu có cho phép dựng lều ven hồ.
Cắm trại là cách ở rẻ nhất nếu bạn đã có đồ. Nhưng đêm vùng hồ se lạnh và có sương, nên đồ phải đủ ấm: lều có tấm che mưa, túi ngủ hợp nhiệt độ, tấm lót cách nhiệt. Thiếu đồ phải thuê thì chênh lệch với một phòng đơn giản thu hẹp lại. Chỉ cắm trại ở khu được phép, có nhà vệ sinh và nước; dựng lều tự do ở bãi lạ có thể là đất có chủ hoặc khu rừng cần bảo vệ.
Với nhóm đông, thuê nguyên một căn rồi chia đầu người có khi rẻ hơn mỗi cặp một phòng. Với người đi một mình, giường trong phòng chung hoặc phòng nhỏ đơn giản là lựa chọn hợp lý. Dù chọn cách nào, giữ nguyên một nguyên tắc: không chọn ở xa đến mức phải chạy xe đêm trên đường đất đỏ để về chỗ ngủ.
Ăn uống và lặt vặt: tiết kiệm nhỏ nhưng chắc
Những cách dưới đây không giảm được nhiều như chọn ngày hay chọn chỗ ở, nhưng cộng lại cũng đáng kể và không đánh đổi gì:
- Mang đồ ăn khô và nước từ nhà cho bữa sáng và bữa phụ: bánh mì, ngũ cốc, trái cây, cà phê gói. Vùng hồ ít cửa hàng tiện lợi, mua tại chỗ vừa ít lựa chọn vừa có khi đắt hơn.
- Ăn trưa ở quán bình dân dọc quốc lộ khi đi qua, thay vì đặt bữa trưa tại nơi ở.
- Nếu nơi ở cho dùng bếp, mua thực phẩm ở chợ thị trấn trên đường đi và tự nấu bữa tối cho cả nhóm.
- Mang đủ đồ cá nhân: áo mưa, áo khoác, kem chống nắng, thuốc chống say, pin dự phòng. Đồ quên mang là khoản lãng phí phổ biến nhất.
- Mang bình nước dùng lại và hỏi nơi ở chỗ lấy nước uống, vừa đỡ tiền vừa bớt rác nhựa.
- Đặt trần cho quà mang về trước khi đi, để không phải bớt khoản khác.
Phần lớn trải nghiệm đáng giá nhất ở Tà Đùng là miễn phí: mây sáng sớm, hoàng hôn trên đồi, trời sao, đi bộ đường thôn giữa vườn cà phê. Lên kế hoạch xoay quanh những thứ đó, rồi chọn thêm một trải nghiệm có trả tiền mà cả nhóm thật sự muốn.
Chợ ở thị trấn và chợ xã là nơi mua thực phẩm, trái cây theo mùa với giá người địa phương mua. Đi chợ sáng cũng là một trải nghiệm vùng cao không tốn vé. Hỏi chủ nơi ở chợ nào gần và họp vào buổi nào, vì chợ vùng nông thôn thường họp sớm và tan nhanh.
Những khoản không nên cắt dù muốn đi rẻ
Áo phao và thuyền có trang bị an toàn. Hồ thủy điện sâu, nước lạnh, gió đổi nhanh. Thuyền rẻ mà không có áo phao đủ cỡ là thứ phải từ chối.
Đêm ở thay cho chạy xe đêm. Bớt một đêm ở bằng cách lái xe về trong đêm qua đèo là cách tiết kiệm rủi ro nhất. Đường đất đỏ, dốc, ít đèn rất khó đi khi tối.
Kiểm tra phanh, lốp trước chuyến. Tiết kiệm vài khoản bảo dưỡng rồi đi đèo với phanh mòn là đánh đổi không đáng.
Đồ ấm và đồ đi mưa. Thiếu áo ấm đêm lạnh hay thiếu áo mưa giông chiều làm cả chuyến khổ và dễ ốm.
Phần dự phòng. Chuyến càng rẻ càng ít đệm. Một đêm ở thêm vì mưa mà không có dự phòng là đủ làm cả nhóm kẹt.
Người dẫn cho tuyến đi bộ lạ. Đi bộ đồi rừng không có người quen đường có thể lạc, vào nhầm khu cấm hoặc gặp nguy hiểm.
Ví dụ: cùng một nhóm, hai cách đi
Để thấy các quyết định lớn quan trọng thế nào, thử so hai cách đi của cùng một nhóm bốn người, hai ngày một đêm, bằng các con số giả định. Cách thứ nhất: đi cuối tuần, hai ô tô vì có người ngại chật, ở căn nhìn thẳng hồ, ăn tất cả các bữa tại nơi ở. Giả định tổng là 400 đơn vị, mỗi người 100.
Cách thứ hai: đi giữa tuần, một ô tô chở cả bốn người, ở homestay khuất sau đồi rồi đi ra điểm ngắm lúc sáng sớm, mang bữa sáng từ nhà, ăn trưa ở quán dọc đường, đặt bữa tối tại nơi ở một lần. Giả định tổng còn khoảng 250 đơn vị, mỗi người hơn 60. Cả hai cách đều có thuyền dạo hồ, đều có dự phòng, đều không chạy xe đêm.
Khoảng chênh gần như hoàn toàn đến từ ba quyết định: ngày đi, số xe, kiểu ở. Ăn uống chỉ góp một phần nhỏ. Đó là lý do khi muốn đi rẻ, hãy bắt đầu bằng lịch và chỗ ngồi trên xe, không phải bằng việc ăn mì cả hai ngày.
Một điều nữa từ ví dụ trên: cách thứ hai không làm chuyến đi kém đi. Nhóm vẫn ngắm mây sáng sớm, vẫn đi thuyền, vẫn có một bữa tối ngồi cùng nhau ở nơi ở. Thứ bị bớt chỉ là khung cảnh nhìn từ giường ngủ và sự đông đúc của cuối tuần. Với nhiều người, đi giữa tuần còn là điểm cộng, vì điểm ngắm và mặt hồ vắng hơn, chủ nhà có thời gian trò chuyện, chỉ đường, kể chuyện về vùng đất. Tiết kiệm đúng chỗ đôi khi mang lại một chuyến đi dễ chịu hơn chuyến tốn kém.
Lên kế hoạch một chuyến tiết kiệm theo thứ tự
Tiết kiệm có thứ tự thì giảm được nhiều mà ít phải đánh đổi. Làm theo các bước dưới đây, mỗi bước xong mới sang bước sau:
- Chọn ngày giữa tuần nếu có thể, hoặc ít nhất tránh các kỳ nghỉ lễ dài. Đây là quyết định ảnh hưởng nhiều nhất đến giá chỗ ở và xe.
- Rủ đủ người cho một xe, chốt danh sách người chắc chắn đi trước khi hỏi giá.
- Chọn kiểu ở theo nhu cầu thật: nếu nhóm chủ yếu muốn ngắm mây sáng sớm, một chỗ ở khuất đồi gần điểm ngắm là đủ, không cần căn nhìn thẳng hồ.
- Lập danh sách hành lý đầy đủ để không phải mua gấp tại chỗ: áo mưa, áo ấm, thuốc, pin, đồ ăn khô.
- Quyết định trước bữa nào ăn ở đâu: bữa nào tự lo, bữa nào ăn quán dọc đường, bữa nào đặt tại nơi ở.
- Chọn một trải nghiệm có trả tiền mà cả nhóm thật sự muốn, ví dụ thuyền dạo hồ, phần còn lại dành cho những thứ miễn phí.
- Giữ nguyên dự phòng dù mọi khoản khác đã cắt, vì chuyến rẻ là chuyến ít đệm nhất.
Thứ tự này đi từ khoản lớn đến khoản nhỏ. Nếu chỉ làm được hai bước đầu, bạn đã giảm phần lớn chi phí có thể giảm; các bước sau chỉ tinh chỉnh thêm.
Câu hỏi thường gặp
Đi Tà Đùng thế nào cho rẻ nhất?
Đi giữa tuần, đi đông người chung một xe, ở phòng đơn giản hoặc cắm trại ở khu được phép, mang đồ ăn khô và đồ cá nhân từ nhà, chọn trải nghiệm miễn phí như ngắm mây, hoàng hôn, đi bộ đường thôn. Không cắt áo phao, dự phòng và không chạy xe đêm để bớt đêm ở.
Đi một mình lên Tà Đùng có cách nào rẻ không?
Đi xe khách tới thị trấn gần nhất, thuê xe máy để đi trong vùng nếu có bằng lái phù hợp, ở phòng nhỏ hoặc giường phòng chung, đi thuyền ghép với khách khác thay vì thuê nguyên chuyến. Báo lịch trình cho người thân vì đi một mình ở vùng sóng không đều cần cẩn thận hơn.
Đặt phòng qua ứng dụng hay hỏi thẳng chủ nhà thì rẻ hơn?
Không có câu trả lời chung. Ứng dụng đặt phòng có khi có khuyến mãi, hỏi thẳng chủ nhà có khi được giá mềm hơn hoặc được gồm thêm bữa sáng. Cách so đúng là quy cả hai về tổng tiền cho đúng ngày, đúng số người, rồi so luôn điều kiện huỷ và dời ngày, vì chỗ rẻ hơn mà không cho dời khi trời xấu có thể thành đắt hơn.
Nhóm sinh viên muốn đi Tà Đùng thật tiết kiệm nên bắt đầu từ đâu?
Bắt đầu từ lịch: chọn ngày giữa tuần trong kỳ nghỉ học thay vì dịp lễ. Sau đó gom đủ người cho xe máy đi theo cặp hoặc một ô tô đầy chỗ, ở phòng đơn giản hoặc khu cắm trại được phép, mua đồ ăn ở chợ trên đường. Giữ nguyên áo phao, áo mưa, đồ ấm và một khoản dự phòng chung cho cả nhóm.
Đi giữa tuần có thiếu dịch vụ không?
Có thể. Một số quán chỉ mở đông vào cuối tuần, thuyền có khi phải chờ đủ khách mới chạy. Hỏi trước nơi ở về bữa ăn và thuyền vào đúng ngày bạn tới, mang sẵn đồ ăn khô cho một bữa, và hẹn thuyền từ hôm trước để người chở thuyền kịp gom khách đi ghép.
Tự nấu ăn ở Tà Đùng có tiện không?
Tuỳ nơi ở có cho dùng bếp hay không. Nếu có, mua thực phẩm ở chợ thị trấn trên đường đi rồi nấu bữa tối giúp tiết kiệm đáng kể với nhóm đông. Nếu cắm trại, chỉ dùng bếp ở nơi được phép và giữ an toàn lửa, nhất là mùa khô.